جنسن هوانگ پس از ۳۳سال از رهبری شرکتش کنارهگیری کرد و حالا بزرگترین چالش انویدیا سرنوشت پولی است که صنعت هوش مصنوعی را زنده نگه میدارد.
تصور کنید کارخانهای که موتور هواپیما میسازد، ضامن اجارهنامهی یک فرودگاه هم بشود؛ فرودگاهی که هنوز ساخته نشده است و در آینده فقط هواپیماهایی با موتورهای همان کارخانه در آن مینشینند. انویدیا در آگوست ۲۰۲۶ سناریوی مشابهی را اجرا کرد.
در جنوب اوهایو، شرکت SB Energy مجموعهای از مراکز داده را توسعه میدهد که ابعادش حتی با معیارهای تبآلود صنعت هوش مصنوعی هم غولآسا بهنظر میرسد. پروژهی پورتسپایک در صورت تکمیل، هزاران مگاوات برق مصرف میکند و نسلهای پیدرپی تجهیزات انویدیا را در خود جا میدهد؛ OpenAI نیز با قراردادهای ۲۰ساله، ظرفیت محاسباتی این مجموعه را اجاره میکند.
انویدیا علاوهبر تأمین تمام تجهیزات محاسباتی سایت و ۱٫۵ میلیارد دلار سرمایهگذاری در SB Energy، پذیرفت تا سقف ۱۰۵ میلیارد دلار اجاره را ضمانت کند. مردی که انویدیا را تا این نقطه رساند، صبح پنجشنبه ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶ از صحنه کنار رفت. انویدیا اعلام کرد جنسن هوانگ پساز ۳۳ سال از مدیرعاملی و عضویت در هیئتمدیره استعفا داده است و کولت کرس، مدیر مالی باسابقهی شرکت، موقتاً جای او را میگیرد.
خلاصه مقاله: جنسن هوانگ پس از ۳۳ سال مدیریت انویدیا استعفا داد و شرکتی را بهجا گذاشت که فقط تراشه نمیفروشد؛ نرمافزار، شبکه، سامانههای کامل و حتی پشتوانهی مالی پروژههای هوش مصنوعی را نیز فراهم میکند. سه تصمیم بلندمدت، یعنی CUDA، ساخت DGX و خرید ملانوکس، انویدیا را بر بازار مسلط کرد. اکنون کولت کرس باید ضمن حفظ نقشهی فناوری، روابط پیچیدهی شرکت با تأمینکنندگان، مشتریان و وامدهندگان را اداره کند. آیندهی رونق جهانی هوش مصنوعی به تصمیم مدیران جدید، دربارهی سرمایهگذاریها، ضمانتها و پروژههای عظیم مراکز داده گره خورده است.
هیئتمدیره یک روز پیش، استعفای هوانگ را پذیرفت و هاروی جونز، که از سال ۱۹۹۳ در هیئتمدیره حضور داشت، نخستین رئیس هیئتمدیره در تاریخ انویدیا شد. سهام انویدیا حدود ۱۰ درصد افت کرد؛ اما لرزه به خود انویدیا محدود نماند و سهام کورویو، یکی از نزدیکترین شرکای انویدیا، حدود ۱۲ درصد و سهام نبیوس ۱۷ درصد سقوط کرد.
سقوط بنیانگذاری که از ۱۹۹۳ تنها مدیرعامل انویدیا بود، حدود دو هفته طول کشید. نیویورکتایمز ۲۹ اکتبر گزارش داد نهادهای اطلاعاتی آمریکا به نتیجه رسیدهاند که یک تاجر چینیِ خریدار تراشه، اطلاعات را مستقیم به پکن میرساند. ۸ نوامبر، هوانگ در نامهای به کارکنان انویدیا، به رابطهی خارج از ازدواج خود اعتراف کرد و هیئتمدیره بررسی مستقلی را دربارهی احتمال هدف قرار گرفتن او در یک عملیات اطلاعاتی خارجی کلید زد.
اعضای هیئتمدیره همان روز گفتند دلیل و شواهدی در دست نیست که ماجرا به افشای اسرار شرکت یا لطمه به امنیت ملی منجر شده باشد. چهار روز بعد، هوانگ رفته بود؛ بیآنکه هیئتمدیره دلیلی رسمی برای خروجش اعلام کند.
اگر فکر میکنید ماجرا فقط به بحران جانشینی در شرکتی بزرگ خلاصه میشود، به پورتسپایک برگردید. هوانگ طی سه دهه انویدیا را از سازندهی تراشههای بازی به شرکتی تبدیل کرد که فناوری، زنجیرهی تأمین و بخشی از جریان پول هوش مصنوعی به تصمیمهایش وابستهاند.
حالا سؤال فقط این نیست که چه کسی پشت میز هوانگ مینشیند. باید دید پروژههایی که با سرمایه، ضمانت یا قدرت متقاعدکنندگی شخص هوانگ شکل گرفتند، بدون او چه سرنوشتی پیدا میکنند؛ ولی چگونه استعفای یک مدیرعامل میتواند همزمان چند صنعت را وارد شوک کند و بازارها را تا این حد به واکنش وادارد؟
سه تصمیمی که انویدیا را به عصر هوش مصنوعی رساند
جنسن هوانگ، کریس مالاکوفسکی و کرتیس پریم در سال ۱۹۹۳ انویدیا را برای بازاری راه انداختند که فرسنگها با مدلهای زبانی و مراکز داده فاصله داشت. مأموریت شرکت، ساخت تراشههایی بود که گرافیک سهبعدی بازیها را سریعتر و واقعیتر کنند. پردازندهی گرافیکی برای ساختن هر تصویر، شمار زیادی عملیات نسبتاً ساده را همزمان انجام میداد؛ ویژگیای که سالها بعد، دری به بیرون از دنیای بازی باز کرد.
هوانگ نخستین تصمیم سرنوشتسازش را در سال ۲۰۰۶ گرفت، وقتی انویدیا پلتفرم CUDA را معرفی کرد تا برنامهنویسان بتوانند قدرت پردازندهی گرافیکی را برای کارهایی فراتر از ترسیم تصویر بهکار بگیرند. تراشهای که برای رنگکردن میلیونها پیکسل ساخته شده بود، حالا میتوانست محاسبات علمی و مهندسی را هم بهصورت موازی پیش ببرد. آن روزها بازار بزرگی برای چنین قابلیتی وجود نداشت و شرکت باید هزینهی نرمافزارها و ابزارهایی را میپرداخت که شاید سالها بعد مشتری پیدا میکردند.
انویدیا با CUDA بازار آیندهای را ساخت که هنوز مشتری نداشت
شش سال طول کشید تا یکی از مهمترین پاسخها از دل پژوهشهای یادگیری ماشین بیرون بیاید. در سال ۲۰۱۲، شبکهی عصبی AlexNet روی پردازندههای گرافیکی انویدیا آموزش دید و در رقابت تشخیص تصویر ImageNet جهشی چشمگیر رقم زد. پیشرفت پژوهشی حاصل کار دانشمندان یادگیری ماشین بود و زیرساخت انویدیا امکان اجرای مؤثر آزمایشهایشان را فراهم کرد. همان قابلیتی که تصاویر بازی را میساخت، حالا به ماشین کمک میکرد تصویر را بشناسد.
هوانگ با دیدن رشد یادگیری عمیق، سرمایهگذاری شرکت در هوش مصنوعی را افزایش داد. انویدیا تراشهها را برای آموزش شبکههای عصبی بهینه کرد و بهتدریج نرمافزارها و کتابخانههایی ساخت که پژوهشگران برای کار به آنها نیاز داشتند.
در همین مرحله، تصمیم سال ۲۰۰۶ مزیتی ساخت که رقبا بهسادگی نمیتوانستند تکرارش کنند، هزاران برنامهنویس با CUDA کار کرده بودند و ابزارهایشان را بر همان پایه بنا میکردند. مهاجرت به تراشهای دیگر، برای بعضی مشتریان بهمعنای بازنویسی بخشی از نرمافزارها بود.
دومین تصمیم هوانگ در سال ۲۰۱۶ و با معرفی DGX-1 شکل ملموسی پیدا کرد؛ دستگاهی که چند پردازندهی گرافیکی قدرتمند، اتصالات سریع و نرمافزار لازم برای پژوهش در یادگیری عمیق را در یک بستهی آماده ارائه میداد. هوانگ نخستین دستگاه را شخصاً به دفتر OpenAI برد.
شرکتی که زمانی به بازار احتمالی پردازندههای گرافیکی فکر میکرد، حالا سیستمی کامل برای توسعهی نسل بعدی هوش مصنوعی توسعه میداد. انتشار ChatGPT در نوامبر ۲۰۲۲، تقاضا برای چنین سیستمهایی را یکشبه چند برابر کرد.
شرکتهایی که میخواستند مدلهای بزرگ بسازند، به مجموعهای از تراشهها، نرمافزارها و ابزارهایی نیاز داشتند که انویدیا بیشاز یک دهه برای توسعهشان وقت گذاشته بود. موفقیت شرکت به سرمایهگذاری بلندمدت در بازاری برمیگشت که سالها در حاشیهی کسبوکار اصلیاش قرار داشت و ناگهان با سرعتی باورنکردنی بزرگ شد.
DGX و ملانوکس، تراشههای پراکنده را به سامانهای کامل و دشوار برای جایگزینی تبدیل کردند
رشد مدلها خیلی زود مانع دیگری را آشکار کرد. آموزش یک مدل بزرگ گاهی میان هزاران پردازنده تقسیم میشود. هر تراشه محاسبات خودش را انجام میدهد؛ اما باید مدام نتیجه را با تراشههای دیگر ردوبدل کند. اگر شبکه نتواند دادهها را با سرعت کافی جابهجا کند، گرانترین پردازندهها هم بخش زیادی از وقتشان را به انتظار میگذرانند.
هوانگ سومین تصمیم را برای حل همین مشکل گرفت. انویدیا در سال ۲۰۱۹ خرید ملانوکس را با ارزش حدود هفت میلیارد دلار اعلام کرد و آوریل ۲۰۲۰ معامله را به پایان رساند. ملانوکس تجهیزات ارتباطی پرسرعتی میساخت که هزاران پردازنده را در مراکز داده به هم وصل میکرد. انویدیا با این خرید از مرز تراشه گذشت و توانست پردازنده، شبکه و نرمافزار را بهعنوان اجزای ماشین واحدی طراحی کند.
سه تصمیم در سه دورهی متفاوت، انویدیا را به شرکتی تبدیل کردند که امروز میشناسیم. CUDA کاربرد تازهای برای پردازندهی گرافیکی ساخت، DGX فروش همان قابلیت در قالب سامانهای آماده را ممکن کرد و ملانوکس هزاران تراشه را به هم متصل کرد. حاصل کار، مجموعهای بههمپیوسته از سختافزار، شبکه و نرمافزار بود که کنارگذاشتن هر قسمتش برای مشتری هزینه داشت.
انویدیا چگونه از فروشنده تراشه به سازنده «کارخانه هوش مصنوعی» تبدیل شد؟
نسلهای جدید محصولات، اکوسیستم انویدیا را یکپارچهتر و گستردهتر کردند. شرکتی که برای ساخت مرکز داده سراغ انویدیا میرود، میتواند پردازندهی گرافیکی، پردازندهی مرکزی، تجهیزات شبکه، نرمافزار و حتی طراحی کامل رکهای محاسباتی را از یک جا بگیرد. انویدیا چنین مراکزی را «کارخانهی هوش مصنوعی» مینامد، چراکه برق و داده را میگیرند و متن، تصویر یا دیگر خروجیهای مدل را تحویل میدهند.
مشتری با خرید مجموعهی تجهیزات و نرمافزار از انویدیا، دردسر هماهنگکردن هزاران قطعهی متفاوت را نیز به انویدیا میسپارد و در عوض، به این شرکت وابستهتر میشود. جایگزینکردن پردازنده با محصول رقیب ممکن است به تغییر شبکه، نرمافزار و حتی طراحی مرکز داده نیاز داشته باشد. مزیت انویدیا دیگر در هماهنگی همهی اجزا با یکدیگر معنا مییافت.
مزیت انویدیا از هماهنگی تراشه، شبکه و نرمافزار میآید، نه قدرت یک قطعه
هوانگ هم شرکت را بهشکل همین محصول پیچیده اداره میکرد. مارس ۲۰۲۶ او در مصاحبهای گفت بیشاز ۶۰ مدیر بهطور مستقیم به او گزارش میدهند و بیشترشان مهندسانی هستند که روی حافظه، شبکه و پردازندههای گرافیکی و مرکزی کار میکنند. ساختار تخت و کملایهی مدیریت به هوانگ اجازه میداد اطلاعات فنی را دستاول بگیرد و تصمیمهای بخشهای مختلف را به هم پیوند بزند.
هرچه سهم انویدیا از بازار بزرگتر شد، کار هوانگ هم از انتخاب مسیر فناوری فراتر رفت. او باید نیاز مشتریان را با ظرفیت کارخانههای سازندهی تراشه هماهنگ میکرد، برای دسترسی به حافظههای پیشرفته برنامه میریخت و تولیدکنندگان را قانع میکرد میلیاردها دلار خرج افزایش ظرفیت کنند.
مدیرعامل انویدیا عملاً میان بزرگترین مشتریان جهان سهمیه تقسیم میکرد
لری الیسون، بنیانگذار اوراکل، پیشتر تعریف کرده بود که در جریان شامی که همه دور هم بودند، خودش و ایلان ماسک از هوانگ پردازندهی بیشتری طلب میکردند. در دورانی که همه دنبال تراشه بودند، مدیرعامل انویدیا عملاً میان بزرگترین مشتریان جهان، سهمیه تقسیم میکرد.
رشد بازار خیلی زود مانع تازهای پیش پای انویدیا گذاشت. مشتریان برای استفاده از تراشهها باید مراکز دادهای میساختند که هرکدام زمین، نیروگاه برق، تجهیزات خنککننده و میلیاردها دلار سرمایه میخواستند. حالا هم تقاضا بود و هم تراشه؛ اما ترازنامهی بسیاری از شرکتهای جوان هوش مصنوعی از پس چنین هزینهای برنمیآمد. انویدیا برای حفظ سرعت رشد، قدم بعدی را برداشت و به تأمین مالی بازار خودش کمک کرد.
وقتی فروشنده، پول خرید محصولش را هم فراهم میکند
کورویو (CoreWeave) را میتوان یکی از روشنترین نمونههای راهبرد تازهی انویدیا دانست؛ شرکت فعال در حوزهی پردازش ابری که ظرفیت پردازشی مجهز به تراشههای انویدیا را به آزمایشگاهها و شرکتهای هوش مصنوعی اجاره میدهد. هرچه کورویو بزرگتر شود، تجهیزات بیشتری از انویدیا میخرد و هرچه فروش انویدیا بالاتر برود، دست شرکت برای سرمایهگذاری در کورویو بازتر میشود.
انویدیا ژانویهی ۲۰۲۶ دو میلیارد دلار از سهام کورویو را خرید؛ اما رابطهی دو شرکت از مالکیت سهام فراتر میرود. طبق قراردادی که سپتامبر ۲۰۲۵ افشا شد، انویدیا پذیرفت اگر بخشی از ظرفیت تعیینشده در قرارداد بیمشتری بماند، تحت شرایطی مشخص، خودش آن ظرفیت را بخرد.
انویدیا برای فروش بیشتر، سرمایه و اعتبار موردنیاز مشتریانش را هم فراهم کرد
ارزش اولیهی قرارداد با کورویو، ۶٫۳ میلیارد دلار بود و تعهد خرید ظرفیت استفادهنشده تا آوریل ۲۰۳۲ ادامه دارد. تعهد انویدیا خطر خالیماندن ظرفیت را برای کورویو کم میکند. شرکت میتواند با خیال راحتتری برای ساخت مرکز داده و گرفتن وام برنامه بریزد؛ چون خریداری قدرتمند پشت بخشی از ظرفیتش حضور دارد. انویدیا هم به رشد شرکتی کمک میکند که برای ارائهی خدماتش باید تجهیزات بیشتری از همان تراشهساز بخرد. رشد تقاضا به سود هر دو طرف تمام میشود و خالیماندن ظرفیت، بخشی از هزینه را به انویدیا برمیگرداند.
هوانگ رابطه با OpenAI را در مقیاسی بزرگتر پذیرفت. دو شرکت سپتامبر ۲۰۲۵ از برنامهی اولیهای برای سرمایهگذاری احتمالی انویدیا تا سقف ۱۰۰ میلیارد دلار خبر دادند، ولی مارس ۲۰۲۶ هوانگ سرمایهگذاری ۳۰ میلیارد دلاری را نهایی کرد.
اوت ۲۰۲۶، انویدیا از تفاهم با شش مؤسسهی مالی بزرگ، از جمله بلکاستون، آپولو و KKR، برای جذب بیش از ۵۰۰ میلیارد دلار سرمایهی اشخاص ثالث در بلندمدت خبر داد. قرار بود این پول صرف ساخت زیرساختهای هوش مصنوعی شود و انویدیا در بعضی پروژهها حمایت محدودی، تا سقف ۲۵ درصد، از ارزش باقیماندهی تجهیزات ارائه دهد.
پورتسپایک، که داستانش را در ابتدای مقاله خواندید، بلندپروازانهترین نسخهی همین راهبرد به شمار میرود. ضمانت انویدیا بخشی از پرداختهای اجاره و برق و حداقلی از ارزش سایت را پوشش میدهد و فقط وقتی به کار میافتد که OpenAI از پرداخت بازبماند.
ضمانت ۱۰۵ میلیارددلاری پورتسپایک نشان میدهد فروش تجهیزات و پذیرش ریسک تا کجا به هم رسیدهاند
ضمانتها با آمادهشدن مراکز داده و تحقق دیگر شروط قرارداد بهتدریج فعال میشوند و هر بار که OpenAI اجاره میپردازد، تعهد انویدیا پایینتر میآید. شرکت همچنین اختیار دارد اگر مجموعه گسترش یابد، برای حدود ۳٫۷۵ گیگاوات ظرفیت دیگر هم حمایت اعتباری فراهم کند. هوانگ پیشبینی کرده بود فاز نخست پروژه بهتنهایی تا ۲۰۰ میلیارد دلار برای انویدیا درآمد داشته باشد.
هوانگ شرکتی را ترک کرد که در آن درآمد و ریسک از مسیرهای متعدد بههم میرسند. انویدیا از فروش تجهیزات پول میگیرد، در بعضی خریداران سرمایهگذاری میکند، ظرفیت احتمالی آنها را تضمین میکند و گاهی به وامدهندگان اطمینان میدهد که پروژه به سرانجام میرسد. همین شبکه، سرعت ساخت زیرساخت را بالا میبرد؛ اما شکست یک حلقه میتواند فشار را به حلقههای دیگر منتقل کند.
چرخهای که رونق هوش مصنوعی را بزرگتر میکند
اقتصاددانان برای توضیح بخشی از روابط انویدیا از اصطلاح «تأمین مالی چرخشی» استفاده میکنند. در این الگو، سازندهی تراشه در شرکت ابری سرمایه میگذارد و شرکت ابری با همان سرمایه و وام، تراشه میخرد و مرکز داده میسازد؛ سپس آزمایشگاه هوش مصنوعی، ظرفیت پردازشی مرکز را اجاره میکند؛ آزمایشگاهی که شاید خودش هم از سرمایهگذاری غولهای فناوری بهره برده باشد. پول در هر مرحله به درآمد شرکتی دیگر تبدیل میشود و تجهیزات واقعی هم در پایان زنجیره ساخته میشوند.
ریسک اصلی در فرایند «تأمین مالی چرخشی» از جایی شروع میشود که شرکتها برای رسیدن به پیشبینیهایشان به موفقیت یکدیگر وابستهاند. اگر مشتری نهایی کمتر از انتظار برای خدمات هوش مصنوعی پول بدهد، شرکت ابری با ظرفیت خالی و درآمد کمتر روبهرو میشود. بازپرداخت وامها سختتر میشود، ارزش سهامش افت میکند و سفارش تجهیزات تازه را کم میکند. تراشهسازی که هم فروشنده بوده و هم سرمایهگذار یا ضامن، از چند مسیر زیان میبیند.
صندوق بینالمللی پول در گزارش ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶ ابعاد تأمین مالی چرخشی در صنعت هوش مصنوعی را در ۱۴ معاملهی عمومی از سال ۲۰۲۳ تاکنون بررسی کرد. این معاملات حدود ۳۰۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری سهامی، ۶۵۰ میلیارد دلار بدهی و ۱٫۴ تریلیون دلار تعهد درآمدی آینده را در بر میگرفتند. آمار به کل شبکه تعلق دارد و وابستگی متقابل در صنعتی را نشان میدهد که آیندهاش را با فرض ادامهی رشد تقاضا میسازد.
چرخهای که رشد هوش مصنوعی را سرعت میدهد، هنگام افت تقاضا، فشار را نیز میان همه پخش میکند
وامدهندگان حتی بر سر ارزش بلندمدت تراشهها هم توافق ندارند. انویدیا میگوید پردازندههای هوش مصنوعی میتوانند تا یک دهه درآمدزا باشند و پشتوانهی مالی پروژهها شوند. برخی بانکها نگاه محتاطانهتری دارند و تراشهها را معمولاً در افق سه تا چهار سال ارزشگذاری میکنند. عرضهی نسلی سریعتر و کممصرفتر میتواند درآمد و ارزش فروش مجدد تجهیزات قدیمی را زودتر از انتظار پایین بیاورد. در ماه اکتبر رویترز گزارش داد بعضی وامدهندگان برای ورود به طرحهای مرتبط با انویدیا ضمانتهای قویتری خواستهاند.
جدال بر سر ارزش تراشهها پیشاز استعفای هوانگ شروع شده بود. حالا بانکها باید بسنجند انویدیا بدون مردی که سالها مشتریان، تأمینکنندگان و سرمایهگذاران را به حرکت سریعتر ترغیب میکرد، تا کجا پشت پروژههای عظیم بعدی میایستد. پاسخ فقط به جسارت مدیرعامل بعدی بستگی ندارد. ساختاری که هوانگ به جا گذاشته است هم باید بتواند وظایفی را که دههها به یک نفر ختم میشد، میان مدیران دیگر تقسیم کند.
مسئله انویدیا فقط انتخاب مدیرعامل بعدی نیست
انویدیا نقشهی محصولات چند سال آیندهاش را از پیش میداند و هزاران مهندس روی نسلهای بعدی پردازندهها کار میکنند. خطر کوتاهمدت به توانایی اجرای همزمان برنامههایی برمیگردد که به تصمیمهای فنی، ظرفیت تولید، سرمایه و رابطه با مشتریان وابستهاند.
یکی از مدیران تامینکنندهی تایوانی به رویترز میگوید شاید مدیرعامل بعدی به اندازهی هوانگ برای رزرو ظرفیت تولید تهاجمی عمل نکند. محصولات انویدیا با همکاری شرکت تایوانی TSMC، سازندگان حافظه و شرکتهای بستهبندی تراشه آماده میشوند.
سفارش زودهنگام و متقاعدکردن شرکا به افزایش ظرفیت، تعیین میکند انویدیا چند ماه یا چند سال بعد چه تعداد سیستم میتواند تحویل دهد. مدیری که بیشازحد محتاط عمل کند، شاید درست زمانی با کمبود روبهرو شود که تقاضا دوباره شتاب میگیرد.
مسئولیتهای یک مدیر غیرعادی باید میان چند مدیر تقسیم شود
مایکل فلدمن، مدیر سبد سرمایهگذاری در ClearBridge، مسئلهی اصلی پساز استعفای هوانگ را «اجرا» دانست. به باور او، برنامهی فناوری انویدیا برای چندسال آینده تا حد زیادی مشخص شده است؛ اما هوانگ هماهنگکنندهی مجموعهای فوقالعاده پیچیده بود. وقتی تراشه، حافظه، شبکه و برق همگی با کمبود عرضه دستوپنجه نرم میکنند، هماهنگکردنشان به مزیت رقابتی تبدیل میشود.
هیئتمدیره، کولت کُرِس را برای عبور از بحران فعلی انتخاب کرد. کرس از سال ۲۰۱۳ مدیر مالی انویدیا بود و در دوران مدیریت موقت هم این سمت را حفظ میکند. او ترازنامه، سرمایهگذاران و قراردادهای مالی شرکت را بهخوبی میشناسد؛ اما ادارهی بلندمدت انویدیا به تصمیمگیری دربارهی معماری تراشه، نرمافزار، شبکه و تولید هم نیاز دارد؛ میدانی که تا امروز قلمرو شخص هوانگ بود.
هاروی جونز که از ۱۹۹۳ عضو هیئتمدیره بود و پیشتر مدیرعاملی Synopsys را بهعهده داشت، حالا نخستین رئیس هیئتمدیرهی انویدیا میشود. هیئتمدیره اعلام کرده است برای مدیرعاملی دائمی، گزینههای داخلی و بیرونی را بررسی میکند و انتظار دارد عملیات، تعهدات به مشتریان و نقشهی محصولات بیوقفه ادامه یابد.
اما مشکل انویدیا صرفا انتخاب مدیرعامل بعدی نیست. این شرکت هنوز باید مشخص کند چه کسی هماهنگی بیشاز ۶۰ مدیر، تخصیص ظرفیت تولید، مذاکره با مشتریان بزرگ و ارزیابی تعهدات مالی را بر عهده میگیرد.
آیا خروج هوانگ میتواند حباب هوش مصنوعی را بترکاند؟
انویدیا در همین روزهای بحران همچنان درآمدی عظیم و تقاضایی بالا دارد. شرکت در سهماههی منتهی به ۲۶ ژوئیهی ۲۰۲۶ بالغبر ۹۶٫۲ میلیارد دلار درآمد ثبت کرد که ۸۹ میلیارد دلارش از مراکز داده آمد؛ رشدی ۱۰۶درصدی نسبت به سال قبل. پردازندههای انویدیا در هزاران سامانه نصب شدهاند و مشتریان برای نسلهای بعدی برنامه دارند. قراردادهای موجود هم با رفتن هوانگ پابرجا میمانند.
اثر خروج جنسن هوانگ احتمالا ابتدا در تصمیم مالی بعدی دیده میشود؛ از سرمایهگذاری تازه و ضمانت اضافه گرفته تا مرحلهی اختیاری پروژه یا سفارشهایی که هنوز قطعی نشدهاند. مدیران جدید میتوانند تعهدات موجود را اجرا کنند و برای پروژههای بعدی بازده بیشتری بخواهند. چنین تغییری شاید از منابع مالی انویدیا محافظت کند؛ اما هزینهی سرمایه را برای شرکتهای جوانتر بالا میبرد و سرعت ساخت مراکز داده را کاهش میدهد.
استعفای هوانگ قراردادهای موجود را متوقف نمیکند
کُندشدن ساخت مراکز داده بهتنهایی حباب هوش مصنوعی را نمیترکاند. خطر، وقتی جدی میشود که بانکها با احتیاط وام بدهند، شرکتهای ابری توسعه را عقب بیندازند، سفارش تراشه کم شود و افت درآمد، سرمایهگذاران را محتاطتر کند. شبکهای که در دوران رونق، پول و تقاضا را میان شرکتها میچرخاند، در دوران کُندی میتواند فشار را هم میان همان شرکتها دستبهدست کند. سقوط همزمان سهام کورویو و نبیوس در روز استعفا، نمونهی کوچکی از همین سرایت بود.
رقبای انویدیا آمادهاند از کُندشدن مسیر این شرکت نهایت بهره را ببرند. سهام AMD که پردازندههای رقیب را عرضه میکند، در روز استعفای هوانگ حدود ۳ درصد بالا رفت و گوگل همین هفته دو سامانهی جدید برپایهی تراشههای اختصاصی هوش مصنوعیاش معرفی کرد. برتری نرمافزاری و شبکهای انویدیا جایگزینی محصولاتش را برای بسیاری از مشتریان دشوار میکند؛ اما تأخیر در تحویل تجهیزات یا عرضهی نسل بعدی، به مشتریان انگیزهی بیشتری برای آزمودن گزینههای دیگر میدهد.
شاید احتیاط انویدیا به وامدهندگان، شرکتهای ابری و سفارش تراشه سرایت کند
از سوی دیگر چین آزمونی جداگانه برای جانشین هوانگ خواهد بود. هوانگ در سالهای اخیر برای حفظ امکان فروش محصولات در بازار چین با مقامهای دولت آمریکا چانه میزد؛ اما انویدیا حتی در پیشبینی درآمد سهماههی سوم خود، هیچ درآمدی از فروش تراشههای مرکز داده به چین در نظر نگرفته بود.
همزمان با تغییر مدیریت، حکیم جفریز، رهبر دموکراتهای مجلس نمایندگان، از گنجاندن محدودیتهای فروش تراشه به چین در نسخهی نهایی لایحهی سالانهی دفاعی حمایت کرد و رؤسای سه کمیتهی مجلس هم خواستار جلسهای غیرعلنی با هوانگ شدند. مدیرعامل بعدی باید میان دسترسی به این بازار بزرگ و سیاستی تعادل برقرار کند که تراشههای انویدیا را دارایی راهبردی آمریکا میبیند.
نخستین آزمون انویدیا پس از ۳۳ سال
انویدیا ۱۷ نوامبر به وقت آمریکا گزارش مالی سهماههی اخیرش را منتشر میکند؛ دورهای که ۲۵ اکتبر و پیشاز استعفای هوانگ به پایان رسید؛ بنابراین اعداد گزارش هنوز کارنامهی دوران او را نشان میدهند. انویدیا پیشتر، درآمد این فصل را حدود ۱۰۸ میلیارد دلار پیشبینی کرده بود. بخش مهمتر، نخستین توضیحات مدیریت موقت دربارهی زمانبندی سیستمهای نسل بعدی Vera Rubin، وضعیت سفارشها و رویکرد شرکت به ضمانتها و پروژههای تازه خواهد بود.
ده سال پیش، هوانگ نخستین دستگاه DGX-1 را به دفتر OpenAI برد تا کامپیوتری آماده در اختیار گروه پژوهشیای بگذارد که تشنهی قدرت محاسباتی بود. رابطهای که با تحویل یک دستگاه آغاز شد، در طول زمان به اجارهی ۲۰ساله و ضمانت ۱۰۵ میلیارد دلاری رسید و فاصلهی میان این دو قاب، چشماندازی از داستان ۳۳ سال مدیریت هوانگ را به تصویر میکشد.
مدیریت بعدی انویدیا باید تصمیم بگیرد تا کجا پشت پروژههای بزرگ دیتاسنتری میایستد. شاید در آن زمان مشخص شود شرکتی که هوانگ ساخت، پساز او هنوز حاضر است پول رونق هوش مصنوعی را تأمین کند یا ترجیح میدهد دوباره فروشندهی فناوری باشد. آیندهی بخشی از صنعت هوش مصنوعی، بسته به یکی از این دو انتخاب تعیین میشود.