دستاورد شوکهکننده: هوش مصنوعی خانواده جدیدی از ویروسهای قابل تکثیر را خلق کرد
پژوهشگران دانشگاه استنفورد و چند مؤسسهی علمی دیگر، یک مدل هوش مصنوعی را برای طراحی مجموعهای از ویروسهای ساده هدایت کردند. این ویروسهای مصنوعی صرفا باکتریها را آلوده میکنند و هیچ خطری برای سلامت انسان ندارند.
این دستاورد شوکهکننده در شرایطی رخ میدهد که نگرانیها دربارهی خطرات مدلهای قدرتمند هوش مصنوعی افزایش یافته است.
بر اساس گزارش والاستریت ژورنال، نویسندگان این پژوهش اعلام کردند که دستاورد جدید میتواند به توسعهی ویروسهای سفارشی برای نابودی باکتریهای مقاوم به دارو کمک کند؛ باکتریهایی که سالانه جان میلیونها انسان را در سراسر جهان میگیرند.
برای ساخت این ویروسها، دانشمندان با همکاری مؤسسهی تحقیقاتی آرک (Arc Institute) مدلهای هوش مصنوعی ویژهای به نامهای Evo 1 و Evo 2 را توسعه دادند. این مدلها به جای کلمات، روی توالیهای ژنتیکی آموزش دیدهاند تا پایهی بعدی DNA را پیشبینی کنند. پژوهشگران برای حفظ ایمنی، این مدلها را فقط با توالیهای ژنتیکی ویروسهایی آموزش دادند که توانایی آلودهکردن انسان را ندارند.
ساموئل کینگ، دانشجوی فارغالتحصیل دانشگاه استنفورد و از نویسندگان این پژوهش، گفت: «ما میخواستیم بدانیم آیا هوش مصنوعی میتواند ساختار DNA را با چنان دقتی درک کند که تمام اجزای پیچیدهی یک ژنوم را در کنار هم هماهنگ سازد یا خیر.»
تیم تحقیقاتی از مدل خود برای تولید ژنومها بر اساس یک ویروس الگو استفاده کرد، سپس DNA طراحیشده را به صورت مصنوعی ساخت و درون سلولهای باکتری قرار داد. آنها حدود ۳۰۰ طرح مختلف را آزمایش کردند تا کارایی ویروسها را در نابودی باکتریها بسنجند. در نهایت، ۱۶ ویروس ساختهشده به دست هوش مصنوعی با موفقیت تکثیر شدند و سلولهای باکتریایی را از بین بردند.
برایان های، زیستشناس محاسباتی در دانشگاه استنفورد و یکی دیگر از نویسندگان این مطالعه، گفت: «اگر توسعهی این فناوری بهصورت مسئولانه صورت گیرد، معتقدم که میتواند مزایای فوقالعادهای برای سلامت انسان به همراه داشته باشد.»
برخی از کارشناسان امنیت زیستی هشدار میدهند که ممکن است در آینده از روشهای مشابه برای ساخت ویروسهای خطرناکتر استفاده شود. با این حال، محققان تأکید میکنند که ویروسهای انسانی بسیار بزرگتر و پیچیدهتر از نمونههای ساختهشده در این آزمایش هستند و خطری فوری جامعه را تهدید نمیکند.
