سقوط در سایه هوش مصنوعی؛ چرا دانشجویان علوم کامپیوتر در حال کاهش هستند؟
ثبتنام دانشجویان در رشتهی علوم کامپیوتر برای سال تحصیلی ۲۰۲۵-۲۰۲۶ با کاهش همراه بود که نخستین افت آمار در نزدیک به ۲۰ سال گذشته است. این تغییر ناگهانی در شرایطی رخ میدهد که پیشتر، یادگیری برنامهنویسی به عنوان تضمینی برای دستیابی به مشاغل پردرآمد معرفی میشد؛ اما اکنون توسعهی ابزارهای پیشرفته هوش مصنوعی، چشمانداز را تغییر داده است.
پژوهش جدید جیکوب لایت، اقتصاددان دانشگاه استنفورد، نشان میدهد که تمایل دانشجویان به تحصیل در علوم کامپیوتر کاهش یافته است. همزمان، دادههای مرکز تحقیقات ملی اطلاعات دانشجویی ایالات متحده نشان میدهد که میزان ثبتنام مقطع کارشناسی در رشتههای علوم کامپیوتر و خدمات پشتیبانی فناوری اطلاعات در پاییز سال ۲۰۲۵ میلادی حدود ۸٫۱ درصد افت کرد.
جیکوب لایت، میگوید: «این کاهش میتواند نشاندهنده تغییر در فرآیند آموزش به دلیل استفاده از هوش مصنوعی در انجام تکالیف، تغییر انتظارات دانشجویان از بازدهی مهارتهای علوم کامپیوتر، واکنش به شرایط بازار کار متاثر از پذیرش هوش مصنوعی، ضعف عمومی در بازار کار فناوری بدون ارتباط با هوش مصنوعی یا دیگر تغییرات همزمان در تقاضای دانشجویان باشد. از این رو، من الگوهای ثبتنام را به عنوان شواهد توصیفی در نظر میگیرم، نه تخمینی از رابطهی عِلّی مستقیم چتجیپیتی یا مواجهه با هوش مصنوعی بر تقاضای دانشجویان.»
بررسیهای آماری نشان میدهند بخشی از متقاضیان علوم کامپیوتر به سمت رشتههای مرتبط مانند تحلیل دادهها و علم داده هدایت شدهاند. با این حال، امنیت شغلی در شرکتهای بزرگ فناوری کاهش یافته و بر اساس آمارهای پایگاه لیآفس، بیش از ۱۲۰ هزار موقعیت شغلی در حوزه فناوری در سال جاری میلادی حذف شده است. بخش عمدهای از تعدیل نیرو در شرکتهایی نظیر متا و گوگل و همزمان با افزایش سرمایهگذاری آنها در حوزه هوش مصنوعی رخ داده است.
