پژوهشگران دانشگاه کالیفرنیا، سان‌فرانسیسکو ایمپلنت مغزی جدیدی ساخته‌اند که می‌تواند سیگنال‌های مغز افراد مبتلا به فلج شدید را هم‌زمان به گفتار و حرکات بدن تبدیل کند. این فناوری به‌جای تمرکز فقط بر بازگرداندن توانایی صحبت‌کردن یا حرکت‌دادن یک عضو، تلاش می‌کند چند روش ارتباطی طبیعی انسان را با یک رابط واحد بازسازی کند.

رابط مغز و رایانه (BCI) جدید می‌تواند فعالیت‌های عصبی مرتبط با صحبت‌کردن و حرکات ارتباطی مانند تکان دادن سر، دست تکان دادن، شانه بالا انداختن یا علامت تأیید را دریافت و به حرکت یک آواتار دیجیتالی روی صفحه تبدیل کند.

بیشتر سامانه‌های BCI که تاکنون برای افراد فلج آزمایش شده‌اند، معمولاً روی عملکرد خاصی همچون تبدیل فعالیت مغز به متن یا کنترل بازوی رباتیک تمرکز داشته‌اند. اما ارتباط انسانی فقط به کلمات محدود نمی‌شود. حرکات صورت و دست، حالت بدن و اشاره‌ها بخش مهمی از انتقال احساس و معنا هستند.

سامانه‌ی جدید تلاش می‌کند این دو مسیر را هم‌زمان رمزگشایی کند. الکترودهای کاشته‌شده در بخش‌هایی از مغز که در تولید گفتار و کنترل حرکت نقش دارند، الگوهای عصبی را ثبت می‌کنند. سپس الگوریتم‌های یادگیری ماشین این سیگنال‌ها را تفسیر کرده و آن‌ها را به خروجی قابل مشاهده تبدیل می‌کنند.

در آزمایش اولیه، دو فرد مبتلا به فلج شدید این سیستم را امتحان کردند. به نوشته نیوساینتیست، یکی از شرکت‌کنندگان که دچار سکته‌ی ساقه‌ی مغز شده بود و دیگری که به بیماری نورون حرکتی مبتلا بود، توانستند مجموعه‌ای از کلمات و حرکات از پیش تعریف‌شده را با کمک آواتار دیجیتالی اجرا کنند. در یک گزارش، عملکرد یکی از شرکت‌کنندگان در تشخیص گفتار به دقت ۱۰۰ درصد و عملکرد شرکت‌کننده‌ی دیگر در تشخیص گفتار و حرکات به‌ترتیب حدود ۷۵ و ۸۵ درصد گزارش شده است.

پژوهشگران می‌گویند اشاره‌ها فقط حرکات تزئینی نیستند. تکان دادن سر برای «بله»، حرکت دست برای سلام‌کردن یا بالا انداختن شانه می‌تواند اطلاعاتی منتقل کند که گفتار به‌تنهایی قادر به انتقال آن نیست.

سامانتا بروسلر، پژوهشگر اصلی این مطالعه، می‌گوید هدف این است که رابط‌های مغزی از بازگرداندن یک توانایی منفرد عبور کنند و بتوانند چند شکل ارتباط و حرکت را با سیستمی واحد دوباره ایجاد کنند.

پژوهش جدید همچنین سرنخ‌هایی درباره‌ی نحوه‌ی کار مغز انسان ارائه می‌دهد. داده‌های مطالعه نشان می‌دهد بخش‌هایی از مغز که در گفتار و حرکات ارتباطی نقش دارند، هم‌پوشانی قابل‌توجهی دارند؛ یعنی مغز برای صحبت‌کردن و اشاره‌کردن الزاماً از مسیرهای کاملاً جدا استفاده نمی‌کند.

برخلاف بسیاری از رابط‌های مغز و رایانه که فقط روی تبدیل فکر به متن تمرکز دارند، این فناوری تلاش می‌کند بخش‌های غیرکلامی ارتباط انسان را هم بازسازی کند

با وجود نتایج امیدوارکننده، این فناوری هنوز در مرحله‌ی آزمایشی قرار دارد. کاشت الکترود در مغز به جراحی پیچیده نیاز دارد و سامانه فعلی برای هر فرد به‌صورت اختصاصی آموزش داده می‌شود. مدلی که روی فعالیت مغزی یک نفر آموزش دیده باشد، معمولاً بدون تنظیمات اضافی روی فرد دیگر عملکرد مشابهی ندارد.

پژوهشگران همچنین باید دامنه‌ی حرکات و واژگان قابل استفاده را افزایش دهند. نسخه‌ی فعلی فقط تعداد محدودی حرکت و عبارت را پشتیبانی می‌کند و هنوز نمی‌تواند گفت‌وگوی آزاد و حرکات طبیعی بدن را به‌طور کامل بازسازی کند.

با‌این‌حال، این دستاورد نشان می‌دهد آینده‌ی رابط‌های مغز و رایانه فقط به تایپ‌کردن با فکر یا کنترل نشانگر روی صفحه محدود نخواهد بود. هدف بلندمدت این حوزه ساخت سامانه‌هایی است که بتوانند ارتباط انسانی را برای افرادی که توانایی صحبت یا حرکت خود را از دست داده‌اند، طبیعی‌تر و کامل‌تر کنند.

پژوهش در ژورنال Nature Neuroscience منتشر شده است.