معاون علمی و فناوری رئیسجمهور: با تجربه قطعیهای اینترنت، رتبه علمی کشور قطعا نزول خواهد کرد
زومیت
نشست حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور با خبرنگاران، که به مناسبت روز خبرنگار برگزار شد، یک اظهار نظر جدید در خصوص تبعات قطعی اینترنت داشت: متاثر از قطعیهای مکرر اینترنت در سال ۱۴۰۴ و ابتدای سال جاری، رتبه علمی کشور قطعا نزول خواهد کرد. این گفته معاون علمی رئیسجمهور در نشست امروز است که حوزه دانشی کشور را یکی از حوزههایی میداند که در یک سال اخیر آسیب جدی دیده است:
سال سختی را پشت سر گذاشتیم و چهار جنگ را تجربه کردیم؛ جنگ ۱۲ روزه، وقایع دیماه، جنگ رمضان و جنگ هرمز که آسیب زیادی به کشور وارد کردند و در این میان، شاید شرکتهای دانشبنیان بیش از همه آسیب دیده باشند چراکه وقتی اینترنت قطع میشود این شرکتها و حوزه دانشی کشور تحت تاثیر قرار میگیرند.- حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور
افشین در ادامه با بیان این که «در حوزه علم و دانش شاخصهای ما قطعا نزولی خواهد شد» توضیح میدهد که قطعی اینترنت چطور منجر به این افت میشود: «به دلیل مشکلات در دسترسی به اینترنت بسیاری از مجلات ما از نمایههای مجلات علمی حذف میشوند، چراکه دسترسپذیری مجلات و مقالات علمی شاخصی است که با قطعی اینترنت آسیب میبیند و میتواند منجر به حذف ما از نمایهها شود.»
البته این تنها دلیل نیست، معاون علمی رئیسجمهور به شاخص کاربردپذیری نیز اشاره کرده و میگوید: «با قطع اینترنت شاخص کاربردپذیری کشور هم کاهش پیدا میکند چراکه در دسترس بودن یکی از ارکان کاربردپذیری است و با وجود قطعی اینترنت قاعدتا این دسترسی قطع میشود و شاخص کاربردپذیری نزول میکند.»
رسانهها؛ بازیگران اکوسیستم علم و فناوری هستند
با توجه به مناسبت امروز، ۱۷ مرداد که روز خبرنگار نامگذاری شده، بخشی از نشست امروز حسین افشین با خبرنگاران به تبیین نقش رسانههای حوزه علم و فناوری اختصاص داشت. معاون علمی و فناوری ریاستجمهوری رسانه را رکن پنجم این اکوسیستم خوانده و میگوید:
دانشگاه، بخش خصوصی، دولت، صندوقها و نهادهای مالی چهار نهاد اکوسیستم علم و فناوری است اما این اکوسیستم رکن پنجمی هم دارد که رسانه است. من رسانه در حوزه علم و فناوری را مثل سایر حوزهها نمیبینم؛ در واقع رسانههای این حوزه بخشی از اکوسیستم علم و فناوری کشور هستند. به همین دلیل خوب است که ما مرکزی در معاونت علمی داشتیم که شما رسانهها بهعنوان بازیگر این اکوسیستم در آن حضور داشته باشید و فعالیت رسانهای این عرصه را انجام دهید.- حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور
با وجود این رویکرد در معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری، اصلیترین گلایه خبرنگاران در نشست امروز فرایند سخت دسترسی به مدیران این نهاد و مصاحبه و گفتوگو با آنها بود. در همین راستا، معاون علمی رئیسجمهور گفت «از مدیرانم و دبیران ستادهای فعال در معاونت خواهم خواست که همراهی بیشتری با رسانهها داشته باشند.»
سیاستگذاریهای نادرست باعث شد علم به ثروت تبدیل نشود
افشین در بخشی از این نشست به نقد سیاستگذاریها در معاونت علمی و فناوری طی دورههای پیشین اشاره کرد و توضیح داد که برخی رویکردهای نادرست مانع از آن شده که علم به ثروت تبدیل شود یا فناوری بهدرستی در صنعت به کار گرفته شود: «ما نتوانستهایم علم را به ثروت تبدیل کنیم، نه موفق شدهایم آن را به اختراع تبدیل کنیم و نه به محصول.»
او در ادامه نیز گفت: «مشکل دیگر این است که ما نتوانستهایم فناوری را به صنعت وارد و زنجیره ارزش ایجاد کنیم. دلیل این است که شرکتهای دانشبنیان متناسب با تقاضای بازار رشد کردهاند اما نتوانستهایم توجیه کنیم که چطور میتوانیم فناوری را به افزایش بهرهوری برسانیم. علاوه بر این، در تجاریسازی حوزههای نوظهور نیز موفق نبودهایم.»
معاون علمی رئیسجمهور ریشه این عدم موفقیتها را در سیاستگذاری نامناسب میداند: «دلیل این ضعفها نوع سیاستگذاری ما در این عرصه است که سیاستگذاری بازارمحور بوده؛ مدلی که مطابق مدل آمریکاست اما در ایران جواب نمیدهد. به این دلیل که در آمریکا فاصله علم و بازار اندک است اما در کشور ما این فاصله کم نیست و به همین دلیل فناوری به بازار متصل نمیشود و سیاستگذاری بازارمحور جواب نمیدهد.»
دولت باید هدایتگر شرکتهای دانشبنیان باشد نه مداخلهگر در امور آنها
اما چه مدلی میتواند در کشور ما کارآمد باشد؟ افشین میگوید: «در کشوری مثل ما دولت باید از محصول فناورانه و شرکتهای دانشبنیان حمایت کند تا آنها بتوانند رشد کنند و محصول ارائه کنند. البته دولت در این عرضه نقش هدایتگر دارد نه مداخلهگر تا این اکوسیستم بتواند رشد پیدا کند.»
او اضافه میکند: «برای مثال، در این زمینه بعضا میبینیم شرکتها به دنبال فناوریهایی هستند که نیاز بازار نیست و در این شرایط وظیفه دولت است که نیاز را مشخص کند تا شرکتها را به سمت و سویی که مورد نیاز صنعت است هدایت کند.»
با در نظر داشتن تمام این کاستیهاست که افشین تاکید میکند «از زمان آغاز به کار ما در معاونت علمی، یعنی از ۲۰ مرداد ۱۴۰۳ در تلاش برای تغییر پارادایم در معاونت علمی و فناوری ریاستجمهوری هستیم که البته کار سادهای نیست.»
سومین دوره المپیک فناوری؛ پیوند استعدادها با صنعت
بخش دیگری از این نشست به ارائه توضیحاتی در خصوص سومین دوره المپیک فناوری اختصاص داشت. معرفی مهدی صفارینیا، رئیس پارک علم و فناوری پردیس، هدف از برگزاری این رویداد را توجه به نیروی انسانی دانست که به گفته او، همواره در رویکردهای معاونت علمی وجود داشته و از جمله گامهای این نهاد در راستای ارتقای نیروی انسانی بوده است.
صفارینیا در خصوص هدف از برگزاری المپیک فناوری گفت: «تمرکز بر منابع انسانی و سرمایهگذاری روی آنها، شناسایی استعدادها، کمک به افزایش توان فنی افراد و استعدادها، بالا بردن توان حل مساله در میدان واقعی و اتصال این سرمایه انسانی به بخش صنعت از اهداف برگزاری این رویداد است.»
به گفته او، بهجز رقابت، آموزشهای مقدماتی نیز برای المپیک فناوری پیشبینی شده و از خردادماه تا پایان شهریورماه افراد متقاضی آموزش میبینند. صفارینیا اضافه میکند: «رقابتهای مقدماتی در سطح ملی و بینالمللی از شهریورماه آغاز میشود. در مهرماه هم مرحله بعدی رقابتها انجام میشود تا در نهایت ۱۱ تا ۱۴ آبانماه فینال برگزار شود.»
رئیس پارک علم و فناوری پردیس اضافه میکند: «در این دوره ۶ حوزه رقابتی در المپیک فناوری داریم: برنامهنویسی، هوش مصنوعی، امنیت سایبری، اینترنت اشیا، پهپاد، نبرد رباتها.»
ثبت نام ۲۰۰ شرکتکننده خارجی از ۱۴ کشور در المپیک فناوری
صفارینیا در ادامه نیز توضیح داد که تاکنون «از ۱۴ کشور ۲۰۰ نفر برای حضور در المپیک فناوری ثبت نام کردهاند و ۴ هزار نفر هم ثبت نام از سوی افراد داخل کشور انجام شده است.»
آمار ۲۰۰ شرکتکننده خارجی که تا امروز ثبت نام کردهاند بسیار کمتر از شرکتکنندگان خارجی دوره قبلی این رویداد بوده است، چراکه رئیس پارک علم و فناوری پردیس میگوید «سال گذشته ۱۲۰۰ ثبتنامی خارجی داشتیم». البته با توجه به تداوم مهلت ثبت نام تا پایان مردادماه این احتمال وجود دارد که تعداد شرکتکنندگان خارجی بیشتر شود.
گفتنی است که از ۱۲۰۰ شرکتکننده خارجی دوره قبلی المپیک فناوری ۶۴ نفر به شکل حضوری در این رویداد شرکت کردند و مابقی بهصورت آنلاین حاضر بودهاند. صفارینیاز اضافه میکند که «امسال هم میتوانیم پذیرای شرکتکنندگان بهصورت حضوری باشیم.»
برای علاقمندان به شرکت در رقابتهای المپیک فناوری این امکان وجود دارد که تا پایان مردادماه در سامانه المپیک فناوری ثبت نام کنند تا در رقابتها شرکت داده شوند.
۳ میلیارد تومان جایزه در دوره سوم المپیک فناوری
صفارینیا میگوید «هر لیگ مجموعا ۲۰۰ میلیون تومان جایزه دارد، سال گذشته جایزه هر لیگ ۱۰۰ میلیون تومان بود که برای امسال به دستور دکتر افشین این جایزه افزایش پیدا کرده است. در المپیک فناوری مجموعا ۱۵ لیگ داریم که برای مجموع آنها ۳ میلیارد تومان جایزه در نظر گرفتهایم.
رئیس پارک علم و فناوری پردیس در ادامه به بخشهای جانبی این رویداد نیز اشاره کرده که تلاشی است برای پیوند دادن استعدادها به صنایع و شرکتها:
در کنار المپیک و در بخش جانبی آن، طرح بازاریابی و بازار کار در قالب «ایستگاه کار» برای اتصال استعدادها به صنعت برگزار میشود و شرکتها میتوانند استعدادهای مورد نیازشان را جذب کنند.- مهدی صفارینیا، رئیس پارک علم و فناوری پردیس
او تاکید میکند که معاونت علمی صرفا اتصال اولیه استعدادها و صنایع را انجام میدهد و ادامه پروسه جذب و بهکارگیری نیروها توسط خود شرکتها دنبال میشود.
حسین افشین، معاون علمی و فناوری رئیسجمهور نیز میگوید «اگر شرکتکنندگان در این المپیک هسته پژوهشی تشکیل بدهند و آن را به محصول فناورانه تبدیل کنند ما حمایتهای ویژهای از آنها خواهیم کرد.»
