اعلام برنامههای فضایی کشور در سال ۱۴۰۵: همکاری با چین برای استفاده از منابع سایر کُرات
حسن سالاریه در نشستی خبری که صبح امروز (چهارشنبه ۲۴ تیرماه) برگزار شده بود، ضمن ارائه گزارشی از دستاوردهای صنعت فضایی در سال ۱۴۰۴، کلانپروژههای این سازمان در سال ۱۴۰۵ را تشریح کرد.
او به پروژههای اکتشافات فضایی از جمله توسعه «کپسول زیستی» توسط پژوهشگاه هوافضا و همکاری با چین در پروژه اکتشاف ماه (چانگای) اشاره کرد و گفت: «اگرچه ممکن است نتایج این پروژهها در یکی دو سال آینده ملموس نباشد اما ما برای استفاده از منابع سایر کُرات همگام با قدرتهای جهانی در حال برنامهریزی هستیم.»
در زمینه فضانوردی و اکتشافات با روسیه همکاری داریم
رئیس سازمان فضایی ایران با اشاره به همکاریهای این سازمان با روسیه توضیح داد: «ما هم در حوزه پرتاب و هم در حوزه ساخت ماهواره با روسها همکاری داریم. بهویژه در حوزه پرتاب، در سالهای ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ پرتابهای متعددی داشتیم و این همکاری همچنان ادامه دارد. در کنار پرتابگرهای داخلی، از ظرفیت پرتابگرهای روسی استفاده میکنیم. این کار برای ما ارزشافزوده خوبی دارد، زیرا تعداد ماهوارههای آماده پرتاب بیشتر شده و میتوانیم ماهوارههای بیشتری را در مدار قرار دهیم.»
روسیه یکی از کشورهای پیشگام و موفق در عرصه فضایی است و طبیعتا هرچه این مراودات بیشتر باشد، رشد صنعت فضایی ما سریعتر خواهد بود. ما علاوه بر پرتابگرها، در زمینه ساخت ماهواره، آموزش، فضانوردی، اکتشافات فضایی و همکاریهای آکادمیک و دانشگاهی نیز برنامههایی داریم که به مرور اعلام میشود.- حسن سالاریه، رئیس سازمان فضایی ایران
سالاریه با اشاره به اسناد بالادستی از جمله برنامه دهساله فضایی و برنامه هفتم توسعه، از پیشرفت چشمگیر پروژههای زیرساختی در سال ۱۴۰۴ خبر داد. به گفته وی، پس از بهرهبرداری از مراکزی نظیر ایستگاه کنترل ماهواره سلماس، توسعه پایگاه پرتاب چابهار و گسترش شبکه ایستگاههای کنترل ماهواره در سال ۱۴۰۵ ادامه خواهد یافت. هدف از این توسعه، استفاده از ایستگاههای متحرک و سیار، کاهش زمان دسترسی به ماهوارهها و تسریع در دریافت دادهها اعلام شده است.
او همچنین خبر داد: «ماهواره «پارس ۳» با دقت یک متر توسط پژوهشگاه فضایی ایران و ماهواره راداری «راد ۲» (با کلاسی بالاتر از راد ۱) نیز در دستور کار قرار دارند. بهعلاوه، پروژه «راد ۱» به عنوان نخستین ماهواره راداری ساخت ایران به مراحل پایانی رسیده و بهزودی از آن رونمایی خواهد شد.»
به گفته سالاریه، برنامه تزریق سهگانه ماهوارههای این منظومه در سال ۱۴۰۵ نیز با پرتابگرهای داخلی انجام خواهد شد.
تزریق سهگانه ماهوارههای منظومه شهید سلیمانی
سالاریه در بخش ماهوارههای مخابراتی نیز به این پروژهها اشاره کرد:
- پروژه ناهید: «پس از پرتاب موفق «ناهید ۲» در سال ۱۴۰۴، نسخه ارتقایافته این ماهواره در سال جاری در حال ساخت است. همچنین ماهواره ناهید ۳ با هدف استقرار در مدار زمینآهنگ (GEO) در مرحله طراحی و ساخت زیرسیستمها قرار دارد.»
- منظومه شهید سلیمانی: «فاز نخست این منظومه ارتباطی باریکباند (اینترنت اشیا) شامل ۲۴ ماهواره (۱۶ ماهواره اصلی و ۸ ماهواره رزرو) است. اولین نمونه این منظومه در دهه فجر ۱۴۰۴ پرتاب شد و روند تجمیع سایر نمونهها برای پرتابهای سهگانه همزمان در سال ۱۴۰۵ در دستور کار قرار دارد.»
تزریق سهگانه ماهوارههای منظومه شهید سلیمانی در دستور کار است
معاون وزیر ارتباطات با یادآوری پرتابهای موفق ماهوارههای «ظفر ۲»، «پایا» و «کوثر ۲» در سال گذشته و انتشار نخستین تصاویر ماهواره پایا، جزئیات برنامههای جدید در این حوزه را برشمرد:
- ماهواره پارس ۲: این ماهواره با دقت تصویربرداری بهتر از ۳ متر، در مراحل نهایی تست قرار داشته و بهزودی آماده پرتاب میشود.
- ماهوارههای راداری: «سار ۱» بهعنوان نخستین ماهواره راداری ساخت ایران بهزودی رونمایی خواهد شد. همچنین طراحی ماهواره سنجشی یک متری «پارس ۳» و ماهواره راداری ارتقایافته «راد ۲» توسط پژوهشگاه فضایی در حال انجام است.
- بخش خصوصی: پس از تجربه موفق پرتاب ماهواره «کوثر ۱» در سال ۱۴۰۳، روند واگذاری ساخت ماهوارههای میکرو و نانو با کاربردهای گوناگون به بخش خصوصی ادامه دارد.
سالاریه تاکید کرد که بر اساس دستورات وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، توسعه خدمات کاربردی و ارزشآفرین با استفاده از دادهها و تصاویر ماهوارهای، یکی از مهمترین اولویتهای فعلی سازمان فضایی کشور محسوب میشود.
تاخیر در برخی پروژهها با هدف ساخت منظومههای ماهوارهای
تاخیر در برخی پروژهها به دلیل نیاز به اصلاح مسیر و بازنگریهای فنی است. به عنوان مثال، نمونه ارتقایافته پلتفرم ناهید ۲ با قابلیت ساخت منظومه تعریف شده است، چیزی که در گذشته مطرح نبود.- حسن سالاریه، رئیس سازمان فضایی ایران
رئیس سازمان فضایی ایران در ادامه تشریح برنامههای این سازمان، بر اهمیت توسعه اقتصاد دادههای فضایی، بازنگری در برنامه دهساله فضایی کشور و گسترش همکاریهای بینالمللی تاکید کرد.
حسن سالاریه با اشاره به پیوند اقتصاد دیجیتال با اقتصاد دادهها و تصاویر فضایی اظهار کرد: «با استفاده از هوش مصنوعی، ارزش تصاویر خام ماهوارهای با استخراج اطلاعاتی نظیر سطح زیرکشت، مرز اراضی، ذخایر آبی و شناسایی آفات کشاورزی، دهها برابر افزایش مییابد.»
وی افزود این امر علاوه بر ارزشآفرینی مستقیم، با مدیریت دقیق منابع و صادرات و واردات، به افزایش بهرهوری و جلوگیری از خروج ارز کمک شایانی خواهد کرد.
سالاریه همچنین خبر داد: «بهزودی بخش خصوصی با استفاده از فناوری سوختهای سرمازا (کرایوژنیک) در ساخت بلوکها و پرتابگرها فعال خواهد شد که این موضوع از اصلاحات برنامه دهساله فضایی است. پرتابگرهای سنگین با قابلیت حمل همزمان ماهواره و بلوک، نظیر قائم ۱۰۵، قائم ۱۲۰ و سیمرغ (در قالب پروژه ققنوس) در حال توسعه هستند.»
آسیبهای جنگی صنعت فضایی را متوقف نمیکند
رئیس سازمان فضایی درباره آسیبهای وارد شده به بخشهای فضایی در شرایط جنگی گفت: «در شرایط جنگی ممکن است آسیبهایی به برخی پروژهها وارد شود، اما این صنعت متوقف نمیشود؛ زیرا دانش آن در مجموعههای مختلف، از جمله شرکتهای خصوصی توزیع شده است و با آسیب دیدن یک یا چند ساختمان، از بین نمیرود.»
