نمایشگاه تلکام و حرکت بر لبه فناوری؛ ۸۰ درصد محصولات جدید در حوزه هوش مصنوعی هستند
بیستوششمین نمایشگاه ایران تلکام از ۲ تا ۵ بهمن در محل دائمی نمایشگاههای بینالمللی تهران برگزار میشود. شعار این نمایشگاه «مخابرات و هوش مصنوعی؛ جایی که سیگنالها هوشمند میشوند» است.
صدیف بیکزاده، مدیرعامل شرکت سهامی نمایشگاههای بینالمللی ایران، در نشست خبری ایران تلکام ۱۴۰۴ با اشاره به تکالیف قانونی دولت در حوزه اقتصاد گفت:
در برنامه هفتم توسعه، شاخصهای مهمی پیشبینی شده که تحقق آنها نیازمند برنامههای عملیاتی است. ما برای رسیدن به رشد اقتصادی ۸ درصدی، ملزم به دنبال کردن صادرات غیرنفتی هستیم. یکی از کلیدیترین این شاخصها، افزایش سهم اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص ملی از ۸ درصد فعلی به ۱۵ درصد است.- صدیف بیکزاده، مدیرعامل شرکت سهامی نمایشگاههای بینالمللی ایران
بیکزاده نمایشگاه را بهترین بستر برای پاسخ به نیازهای سختافزاری و نرمافزاری این حوزه دانست و افزود: «نمایشگاه ایرانتلکام تنها محلی برای عرضه کالا نیست؛ بلکه بستری برای تبادل نظر سیاستگذاران، شرکتهای دانشبنیان، استارتاپها و بنگاههای اقتصادی است تا اهداف توسعهای خود را دنبال کنند.»
هر کشوری که نتواند در لبه تکنولوژی حرکت کند، محکوم به شکست خواهد بود
او درباره ضرورت حرکت در لبه فناوری اضافه کرد: «فناوریهای مخابراتی و اطلاعاتی ماهیتی پویا دارند و بههنگامسازی اطلاعات در این حوزه اکنون به «لحظه» تبدیل شده است. دنیا با هوش مصنوعی و متاورس در حال تغییر جدی است و هر کشور یا بنگاهی که نتواند در لبه تکنولوژی حرکت کند، محکوم به شکست خواهد بود. رسالت ما در نمایشگاه، فراهم کردن بستر این بهروزرسانی است.»
به گفته بیکزاده، صادرات خدمات فنی و مهندسی و محتوای دیجیتال، از محورهای اصلی این دوره است: «نگاه ما همزمان به بازار داخلی و جهانی است. همانطور که با حمایت شرکت نمایشگاهها، پاویون ملی ایران در جیتکس ۲۰۲۵ دبی حضور یافت، در تلکام نیز به دنبال جذب هیئتهای تجاری خارجی و ایجاد فضای مذاکرات B2B هستیم.»
ما از امسال از حالت مجریگری مستقیم خارج شده و به سمت سیاستگذاری رفتهایم. اجرای واقعی نمایشگاهها به مجریان باسابقه بخش خصوصی سپرده شده است. همچنین تلاش کردهایم کیفیت خدمات نمایشگاهی، از تبلیغات محیطی تا سیستمهای ثبتنام و تولید دادههای تجاری را برای تسهیل حضور شرکتها ارتقا دهیم.- صدیف بیکزاده، مدیرعامل شرکت سهامی نمایشگاههای بینالمللی ایران
فیبر نوری بزرگترین پروژه پس از انقلاب است
داود زارعیان، معاون ارتباطات شرکت مخابرات ایران، در ادامه نشست خبری بیستوششمین نمایشگاه بینالمللی ایران تلکام، محور اصلی حضور این شرکت در رویداد پیشرو را معرفی پروژه ملی فیبر نوری عنوان کرد. او با اشاره به رویکرد تحولی مخابرات در سال ۱۴۰۴، از آمادگی کامل این شرکت برای حمایت از تولیدکنندگان داخلی خبر داد.
معاون شرکت مخابرات ایران با اشاره به اهمیت پروژههای زیرساختی گفت: «شرکت مخابرات ایران در سال ۱۴۰۴ با برنامهای جدید، طرح بزرگ برگردان فیبر نوری را آغاز کرده است. این پروژه ملی بزرگترین طرحی است که بعد از انقلاب در شرکت مخابرات ایران اجرا شده و در آبانماه امسال با حضور رییسجمهور رونمایی شد. به همین دلیل، هدف اصلی ما در نمایشگاه امسال، معرفی دستاوردهای این پروژه در حوزههای اقتصاد دیجیتال، تولید تجهیزات و اشتغالزایی است.»
زارعیان درباره ابعاد حضور این شرکت در نمایشگاه تلکام توضیح داد: «مخابرات ایران بهعنوان بزرگترین اپراتور منطقه، با اختصاص کامل سالن هفت و فضایی بالغ بر ۲ هزار متر مربع در نمایشگاه شرکت میکند. تمامی حوزههای درگیر در پروژه برگردان و سرویسهای جدید ارزش افزوده در این فضا حضور خواهند داشت تا با بازدیدکنندگان و سایر شرکتها تعامل گسترده داشته باشند.»
ما در کنار شعار اصلی نمایشگاه، شعار «فیبر نوری؛ زیرساخت هوشمندسازی» را انتخاب کردهایم. در همین راستا، شرکت مخابرات به تمام تولیدکنندگان تجهیزات مخابراتی قول داده است که هر آنچه در زمینه مودم، کابل نوری و تجهیزات اصلی توسعه فیبر نوری تولید کنند، خریداری خواهد کرد. نگرانی ما از این است که حجم تولیدات داخلی کمتر از نیاز گسترده ما باشد.- داود زارعیان، معاون ارتباطات شرکت مخابرات ایران
موانع توسعه فیبر نوری
او در پاسخ به سوالی درباره جزئیات خرید تجهیزات بومی، از نیاز گسترده این شرکت به ادوات شبکه در این طرح گفت: «برنامه ۵ ساله داریم تا کل ۲۷ میلیون تلفن ثابت کشور را از بستر مسی به فیبر نوری منتقل کنیم. در این مسیر، حداقل به ۱۰۰ میلیون مودم نوری و حجم عظیمی از انواع کابلهای فیبر نوری برای مسیرهای اصلی و داخل منازل نیاز داریم. همچنین تجهیزات حیاتی مانند OTC و FAT که برای تبدیل شبکه مسی به فیبر ضروری هستند، در لیست خرید تضمینی ما قرار دارند.»
به گفته زارعیان، مخابرات با تمام شرکتهای فعال در این عرصه قرارداد دارد و کل تولیدات آنها را خریداری میکند اما پیشبینی زارعیان این است که این حجم از تولید کفایت نمیکند: «الان ۷۵ درصد تجهیزات مورد نیاز از داخل تامین میشود، اما نیاز به افزایش ظرفیت تولیدکنندگان وجود دارد. به طور مشخص در حوزهای مثل مودم، با وجود رشد تولید، همچنان شاهد کمبودهایی هستیم.»
معاون شرکت مخابرات ایرانچالش دوم این پروژه ملی را کمبود نیروی انسانی ماهر دانست و گفت که در بخش پیمانکاری و سیمکشی داخل منازل کمبود جدی وجود دارد.
تحقق شعار هوشمندسازی سیگنالها در گرو توسعه زیرساختهای نوین ارتباطی است
او این نمایشگاه را فرصتی برای تعامل با نخبگان و صنعتگران دانست و اضافه کرد: «در طول روزهای چندین تفاهمنامه و قرارداد با تولیدکنندگان، پیمانکاران و شرکتهای استارتاپی امضا خواهیم کرد. همچنین برگزاری کارگاههای آموزشی از دیگر برنامههای ما برای تقویت پیوند میان بخشهای مختلف صنعت آیسیتی خواهد بود.»
زارعیان در پایان تاکید کرد که عملیاتی شدن شعار هوشمندسازی سیگنالها در گرو توسعه زیرساختهای نوین ارتباطی است و شرکت مخابرات ایران تمام توان خود را برای حمایت از زنجیره تولید داخل در این مسیر به کار خواهد بست.
شبکه ملی اطلاعات ابزار رفاه است نه محدودیت
فرامرز رستگار، دبیر و نایبرئیس هیئتمدیره سندیکای صنعت مخابرات ایران، در ادامه نشست خبری نمایشگاه تلکام درباره شبکه ملی اطلاعات گفت:
متاسفانه در تعریف درست شبکه ملی اطلاعات و قابلیتهای آن برای جامعه کمکاری شده است. بسیاری از مردم از این شبکه ترس داشتند و تصور میکردند قرار است محدودیت ایجاد کند یا امنیت اطلاعاتشان را به خطر بیندازد؛ در حالی که شبکه ملی اطلاعات یک فرصت بزرگ برای اشتغالزایی و خدمترسانی است.- فرامرز رستگار، دبیر و نایبرئیس هیئتمدیره سندیکای صنعت مخابرات ایران
رستگار پروژه برگردان فیبر نوری را فراتر از یک تغییر کابل ساده دانست و توضیح داد: «آنچه مردم میبینند تبدیل ارتباطات به کابل نوری است، اما در واقع زیرساختهای داخلی و معماری فنی شرکت مخابرات ایران به طور کامل تغییر میکند. با این حرکت، مخابرات دیگر تنها یک اپراتور در لایههای کناری نیست، بلکه بهعنوان صاحب شبکه ملی ارتباطات کشور، هم در لایه افقی یعنی زیرساخت برای بقیه اپراتورها و هم در لایه عمودی یعنی ارائه سرویس نقشآفرینی خواهد کرد.»
دستگاههای اجرایی دولت بودجه کافی برای توسعه را ندارند
او درباره وضعیت اقتصادی صنعت گفت: «واقعیت این است که در حال حاضر نه دستگاههای اجرایی دولت بودجه کافی برای توسعه دارند و نه اپراتورها از محل درآمدهایشان توان تامین مالی پروژههای کلان را دارند. در این میان، تنها بخش خصوصی است که هم سرمایه دارد، هم دانش فنی و هم به دلیل نبود پیچیدگیهای حقوقی دولتی، از سرعت عمل بالایی برخوردار است.»
نایبرئیس سندیکای مخابرات راهکار خروج از رکود را مدلهای جدید قراردادی دانست: «نباید نگران توقف توسعه باشیم؛ اگر روشها را اصلاح کنیم و به سمت قراردادهای مشارکت عمومی-خصوصی برویم، چرخه تولید و پیمانکاری دوباره به گردش درمیآید. بخش خصوصی آمادگی دارد با کیفیت بالاتر و راندمان بهتر، بار تامین مالی پروژهها را بر دوش بگیرد و به دولت در مسیر توسعه فناوری یاری رساند.»
ناترازی میان رتبه علمی و کاربردی هوش مصنوعی
داود ادیب، رئیس کانون هماهنگی دانش، صنعت و بازار فاوا در ادامه نشست خبری نمایشگاه تلکام با اشاره به آمارهای بینالمللی گفت:
بررسیها نشان میدهد ایران در حوزه علمی و دانشی هوش مصنوعی رتبههای درخشانی همچون رتبه زیر ۲۰ جهان را در اختیار دارد، اما در حوزه کاربردیسازی، جایگاه ما بین رتبه ۹۰ تا ۱۰۰ است. این ناترازی وسیع نشان میدهد که ما نتوانستهایم از دانش عمیق متخصصانمان در جهت رفع نیازهای صنعتی و اقتصادی به درستی استفاده کنیم.- داود ادیب، رئیس کانون هماهنگی دانش، صنعت و بازار فاوا
ادیب موازیکاری میان دستگاهها و جهتدهی نامناسب بودجهها را عامل اصلی این عقبماندگی دانست و افزود:
«تجربه نشان داده تحریمها در بسیاری از حوزهها باعث پیشرفت شرکتهای فناور داخلی شده است، اما در هوش مصنوعی، ناهماهنگیهای داخلی مانع اصلی بوده است. نمایشگاه تلکام امسال تلاش میکند با ایجاد همرسانی میان صنعت، دانش و بازار، این ناترازی را کاهش دهد.»
موازیکاری میان دستگاهها و جهتدهی نامناسب بودجهها عامل اصلی عقبماندگی در حوزه هوش مصنوعی است
او از رونمایی از محصولات جدید نیز خبر داد: «بیش از ۸۰ درصد محصولاتی که برای نخستینبار در این نمایشگاه رونمایی میشوند، در حوزه هوش مصنوعی هستند. این محصولات شامل پلتفرمهای تعمیر و نگهداری پیشگیرانه، سیستمهای کاهش مصرف انرژی در صنایع فولاد و معادن، و سامانههای مدیریت یکپارچه مراکز داده هستند که توسط متخصصان داخلی طراحی شدهاند.»
ادیب به کاربردهای متنوع این محصولات اشاره کرد و گفت: «دوقلوهای دیجیتال صنعتی برای مدیریت عملکرد تجهیزات، تشخیص هوشمند حملات و خرابکاریهای سایبری و مدلهای بزرگ سری زمانی برای مدیریت بار شبکههای مخابراتی از جمله دستاوردهایی است که در این دوره نمایش داده میشوند. همچنین پلتفرمهای آموزشی مبتنی بر جستوجوگرهای هوشمند و دستیارهای تحلیل داده برای تصمیمسازیهای مدیریتی در معرض دید بازدیدکنندگان قرار خواهد گرفت.»