فناوری چگونه رفت‌وآمد و جابه‌جایی در شهرها را ساده‌تر کرده است؟

رفت‌وآمد در شهرهای بزرگ همیشه یکی از چالش‌های زندگی روزمره بوده است. شهروندان هر روز برای رفتن به محل کار، دانشگاه، قرارهای شخصی و انجام کارهای روزانه در سطح شهر جابه‌جا می‌شوند و هم‌زمان حجم زیادی از بسته‌ها، کالاها و مرسوله‌ها نیز باید از نقطه‌ای به نقطه دیگر برسند. افزایش جمعیت شهرها، طولانی‌ترشدن مسیرها و ترافیک باعث شده است مدیریت این جابه‌جایی‌ها بیش از گذشته اهمیت پیدا کند.

فناوری در سال‌های اخیر بخش مهمی از این فرایند را تغییر داده است. بسیاری از کارهایی که زمانی نیازمند تماس تلفنی، پیدا کردن پیک یا وسیله نقلیه و هماهنگی مستقیم بودند، حالا از طریق اپلیکیشن‌ها انجام می‌شوند. انتخاب مبدأ و مقصد روی نقشه، ثبت آنلاین درخواست، پیدا کردن راننده و دنبال‌کردن وضعیت جابه‌جایی نمونه‌هایی از تغییراتی هستند که پلتفرم‌های آنلاین وارد حمل‌ونقل شهری کرده‌اند.

این تحول فقط نحوه درخواست خودرو برای جابه‌جایی مسافر را تغییر نداده است. ارسال بسته، حمل کالا، استفاده از پیک موتوری و حتی جابه‌جایی مسافر با موتور نیز به بخشی از اکوسیستم آنلاین حمل‌ونقل شهری تبدیل شده‌اند.

توسعه اینترنت همراه، گوشی هوشمند، GPS، نقشه‌های دیجیتال و سیستم‌های پرداخت آنلاین، زیرساخت لازم برای شکل‌گیری نسل جدید خدمات حمل‌ونقل را فراهم کرد.

در مدل سنتی، فردی که به پیک یا وسیله حمل بار نیاز داشت ممکن بود مجبور شود با یک مجموعه تماس بگیرد، آدرس را تلفنی اعلام کند و درباره زمان رسیدن وسیله و شرایط ارسال هماهنگ شود. اگر آدرس به‌درستی منتقل نمی‌شد یا شرایط مسیر تغییر می‌کرد، تماس و هماهنگی بیشتری لازم بود.

اپلیکیشن‌ها بخش زیادی از این فرایند را به یک محیط دیجیتال منتقل کرده‌اند. کاربر می‌تواند موقعیت مبدأ و مقصد را روی نقشه مشخص و درخواست خود را ثبت کند. سیستم نیز اطلاعات مربوط به درخواست را در اختیار راننده قرار می‌دهد و فرایند پیدا کردن وسیله نقلیه و آغاز جابه‌جایی شکل ساختاریافته‌تری پیدا می‌کند.

نقشه‌های آنلاین در این میان نقش اساسی دارند. ثبت موقعیت مکانی به‌جای توضیح شفاهی آدرس می‌تواند فرایند پیدا کردن مبدأ و مقصد را ساده‌تر کند. GPS نیز امکان نمایش موقعیت راننده یا وسیله نقلیه را فراهم می‌کند.

یکی از تغییرات مهم سال‌های اخیر، گسترش پلتفرم‌های حمل‌ونقل از جابه‌جایی افراد به حمل بسته و کالا بوده است.

نیاز به ارسال درون‌شهری بسیار متنوع است. ممکن است یک کاربر بخواهد بسته کوچکی را برای فرد دیگری بفرستد، یک شرکت اسناد یا تجهیزات خود را میان دو دفتر جابه‌جا کند یا یک فروشگاه نیاز داشته باشد سفارش مشتری را به مقصد برساند. برای کالاهای حجیم‌تر نیز ممکن است به‌جای پیک موتوری، وسیله‌ای مانند وانت موردنیاز باشد.

پلتفرم‌هایی مانند اسنپ باکس این بخش از جابه‌جایی شهری را به فرایند ثبت درخواست آنلاین متصل کرده‌اند. در این سرویس امکان ارسال بسته و بار با گزینه‌هایی مانند پیک موتوری و وانت وجود دارد و موقعیت مرسوله نیز در طول فرایند ارسال قابل رصد است.

دیجیتالی‌شدن این فرایند باعث می‌شود بخشی از هماهنگی‌هایی که پیش‌تر تلفنی یا حضوری انجام می‌شد، در محیط اپلیکیشن صورت بگیرد. کاربر به‌جای جست‌وجوی جداگانه برای پیدا کردن وسیله حمل، درخواست خود را در یک پلتفرم ثبت می‌کند و فرایند جابه‌جایی از همان محیط آغاز می‌شود.

دیجیتالی‌شدن حمل‌ونقل به این معنا نیست که فناوری می‌تواند فاصله میان دو نقطه را کوتاه کند یا مسئله ترافیک را به‌طور کامل از بین ببرد. بخش مهمی از مزیت این پلتفرم‌ها به کاهش مراحل اضافی در فرایند درخواست و جابه‌جایی مربوط می‌شود.

یکی از این تغییرات، ثبت مبدأ و مقصد روی نقشه است. به‌جای توضیح چندمرحله‌ای آدرس، موقعیت موردنظر مستقیما در سیستم ثبت می‌شود.

مزیت دیگر، امکان مشاهده موقعیت وسیله نقلیه یا وضعیت جابه‌جایی در سرویس‌هایی است که قابلیت رهگیری ارائه می‌کنند. چنین قابلیتی به فرستنده کمک می‌کند تصویر روشن‌تری از وضعیت درخواست خود داشته باشد.

مدیریت دیجیتال درخواست نیز اهمیت دارد. هنگامی که درخواست از طریق اپلیکیشن ثبت می‌شود، اطلاعات لازم برای انجام جابه‌جایی به‌صورت ساختاریافته میان کاربر، پلتفرم و راننده منتقل می‌شود.

در برخی سرویس‌های حمل‌ونقل آنلاین، هزینه نیز پیش از تأیید درخواست نمایش داده می‌شود تا کاربر پیش از آغاز سفر درباره انتخاب خود تصمیم بگیرد.

فناوری بیش از آنکه ماهیت جابه‌جایی را عوض کرده باشد، فرایند دسترسی به آن را تغییر داده است. پیدا کردن وسیله، تعیین موقعیت، ثبت درخواست و پیگیری مسیر حالا می‌توانند در یک تجربه دیجیتال به یکدیگر متصل شوند.

موتورسیکلت سال‌ها است بخشی از حمل‌ونقل شهرهای پرترافیک محسوب می‌شود. ابعاد کوچک‌تر آن در مقایسه با خودرو باعث شده است در برخی مسیرهای شهری، به‌خصوص هنگام افزایش ترافیک، کاربرد متفاوتی داشته باشد.

پیش از توسعه پلتفرم‌های آنلاین نیز از موتور برای ارسال بسته و جابه‌جایی استفاده می‌شد، اما فناوری نحوه دسترسی به این وسیله را تغییر داده است. اکنون درخواست موتور نیز می‌تواند از طریق یک اپلیکیشن و با تعیین مبدأ و مقصد روی نقشه انجام شود.

کاربرد موتور در پلتفرم‌های آنلاین را می‌توان به دو دسته کلی تقسیم کرد. در یک حالت، موتور برای حمل بسته و مرسوله استفاده می‌شود و در حالت دیگر، هدف جابه‌جایی مسافر است.

این تفاوت اهمیت زیادی دارد؛ زیرا پیک موتوری و موتور مسافر اگرچه از وسیله نقلیه مشابهی استفاده می‌کنند، دو نیاز متفاوت شهری را پاسخ می‌دهند.

برای نمونه، اسنپ بایک سرویس حمل‌ونقل موتوری برای جابه‌جایی مسافر است. کاربر در اپلیکیشن مبدأ و مقصد خود را مشخص و سرویس موتوری را انتخاب می‌کند. هزینه سفر نیز پیش از تأیید درخواست نمایش داده می‌شود و پس از پذیرفته‌شدن درخواست از سوی راننده، فرایند سفر آغاز می‌شود.

چنین مدلی نشان می‌دهد پلتفرم‌های حمل‌ونقل چگونه می‌توانند یک وسیله نقلیه را متناسب با نیازهای مختلف شهری در قالب سرویس‌های متفاوت در دسترس کاربران قرار دهند.

یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های حمل‌ونقل سنتی و پلتفرمی، داده‌ای است که در جریان هر درخواست تولید و پردازش می‌شود.

زمان درخواست، مبدأ، مقصد، فاصله مسیر و موقعیت مکانی از جمله اطلاعاتی هستند که برای انجام یک درخواست آنلاین مورد استفاده قرار می‌گیرند. سیستم‌های مسیریابی نیز با استفاده از داده‌های مکانی می‌توانند مسیر میان دو نقطه را مشخص کنند.

به همین دلیل، اپلیکیشن حمل‌ونقل را نمی‌توان فقط نسخه دیجیتالی یک مرکز تلفنی در نظر گرفت. بخش مهمی از عملکرد چنین پلتفرم‌هایی بر پردازش اطلاعات و اتصال کاربر به وسیله نقلیه مناسب استوار است.

در مقیاس بزرگ‌تر، داده می‌تواند به شناخت بهتر الگوهای رفت‌وآمد نیز کمک کند. زمان‌های پرتردد، نقاطی که تقاضای بیشتری دارند و تغییرات شرایط مسیر از جمله اطلاعاتی هستند که تحلیل آن‌ها برای سامانه‌های حمل‌ونقل اهمیت دارد.

البته میزان و شیوه استفاده از چنین داده‌هایی در هر پلتفرم متفاوت است، اما به‌طور کلی می‌توان گفت توسعه حمل‌ونقل آنلاین بدون زیرساخت داده و موقعیت‌یابی امکان‌پذیر نبود.

رشد تجارت آنلاین باعث شده است جابه‌جایی کالا به یکی از بخش‌های مهم تجربه خرید تبدیل شود. برای یک فروشگاه اینترنتی، فرایند فروش با پرداخت مشتری تمام نمی‌شود؛ محصول باید از فروشگاه یا انبار به دست خریدار برسد.

این موضوع باعث شده است لجستیک شهری برای کسب‌وکارهای کوچک و بزرگ اهمیت بیشتری پیدا کند.

یک کسب‌وکار بزرگ ممکن است ناوگان اختصاصی حمل‌ونقل داشته باشد، اما ایجاد چنین زیرساختی برای همه شرکت‌ها منطقی یا امکان‌پذیر نیست. پلتفرم‌های آنلاین حمل‌ونقل می‌توانند دسترسی کسب‌وکارها به شبکه‌ای از پیک‌ها و وسایل حمل بار را بدون نیاز به ایجاد ناوگان مستقل ساده‌تر کنند.

این مسئله به‌خصوص برای فروشگاه‌های کوچک، کسب‌وکارهای محلی و فروشندگان آنلاین اهمیت دارد؛ کسب‌وکارهایی که ممکن است تعداد سفارش‌هایشان متغیر باشد و نتوانند تعداد ثابتی پیک یا وسیله حمل در اختیار داشته باشند.

یکی دیگر از اثرات پلتفرم‌های آنلاین، ساده‌ترشدن مسیر انجام یک کار است. کاربر انتظار دارد برای انجام یک جابه‌جایی، مراحل کمتری طی کند و اطلاعات موردنیاز را در همان محیطی ببیند که درخواست را ثبت کرده است. این موضوع را می‌توان بخشی از مفهوم کاهش اصطکاک در تجربه کاربری دانست.

هر مرحله اضافه مانند تماس تلفنی، اعلام دوباره آدرس، انتظار برای مشخص‌شدن وضعیت درخواست یا هماهنگی جداگانه می‌تواند تجربه کاربر را پیچیده‌تر کند. پلتفرم دیجیتال تلاش می‌کند بخشی از این مراحل را در یک جریان مشخص قرار دهد.

به همین دلیل است که کیفیت یک سرویس حمل‌ونقل آنلاین فقط به وسیله نقلیه یا سرعت حرکت آن وابسته نیست. طراحی اپلیکیشن، دقت نقشه، سهولت ثبت درخواست و امکان مشاهده وضعیت سرویس نیز بخشی از تجربه نهایی کاربر هستند.

وقتی از شهر هوشمند صحبت می‌شود، ممکن است نخستین تصویر، شبکه‌ای پیچیده از حسگرها، خودروهای خودران یا زیرساخت‌های پیشرفته باشد. بااین‌حال، بخشی از هوشمندشدن شهر در تجربه‌های بسیار عادی روزمره قابل مشاهده است.

فناوری ترافیک را از خیابان حذف نمی‌کند و فاصله جغرافیایی میان نقاط مختلف شهر نیز همچنان باقی می‌ماند. کاری که فناوری انجام داده، کاهش بخشی از پیچیدگی‌های دسترسی به خدمات جابه‌جایی است.

ترکیب گوشی هوشمند، اینترنت، GPS، نقشه‌های دیجیتال و پلتفرم‌های آنلاین باعث شده است بخشی از رفت‌وآمد شهری و ارسال کالا از فرایندی مبتنی بر تماس و هماهنگی دستی به تجربه‌ای دیجیتال تبدیل شود.

تحولی که شاید در ظاهر تنها چند لمس روی صفحه تلفن همراه باشد، اما در مقیاس یک شهر می‌تواند نحوه ارتباط میان مسافر، فرستنده، کسب‌وکار و شبکه حمل‌ونقل را تغییر دهد.