گامی راهبردی در توسعه معاملات برق، گزارش تفصیلی دومین همایش «برقآپ» با محوریت بازار و بورس انرژی
سالن همایشهای نیروگاه طرشت، در تاریخ 27 بهمن ماه 1404 میزبان دومین همایش تخصصی برقآپ بود؛ رویدادی که با حضور گسترده مدیران، کارشناسان و فعالان صنعت برق کشور برگزار شد. این همایش با تمرکز بر سه محور کلیدی «بررسی تحولات بازار برق»، «سازوکار معاملات در بورس انرژی» و «معرفی ابزارهای نوین صنعت برق»، به بستری برای تبادل دانش میان بخش خصوصی و بازیگران اصلی این صنعت تبدیل گردید. هدف اصلی این گردهمایی، تبیین چشمانداز آینده صنعت برق و ارتقای سطح دانش کاربردی فعالان حوزه انرژی در مواجهه با چالشهای نوین اقتصادی بود.
نقش حیاتی بخش خصوصی در عبور از بحرانهای صنعت برق
در بخش افتتاحیه این همایش، مهدی مسائلی، رئیس سندیکای صنعت برق ایران، به ایراد سخنرانی پرداخت و با اشاره به جایگاه زیربنایی این صنعت در اقتصاد کلان کشور اظهار داشت: «برق نبض زندگی و پیشران توسعه صنعتی است و بیتردید بدون توجه راهبردی به این صنعت، دستیابی به رشد پایدار امکانپذیر نخواهد بود.»
وی با تأکید بر نقش تعیینکننده بخش خصوصی افزود: «با وجود تمامی محدودیتها، بخش خصوصی همواره در کنار صنعت برق ایستاده و نقشی کلیدی در عبور از دورههای اوج مصرف ایفا کرده است.» مسائلی همچنین با ارائه آماری قابل تأمل، به تغییرات بنیادین در زیرساختها اشاره کرد: «طی ۴۷ سال گذشته، در حالی که جمعیت کشور حدود ۲.۴ برابر شده، ظرفیت نیروگاهی بیش از ۲۳ برابر و طول شبکه برق بیش از ۲۲ برابر افزایش یافته است.»
واکاوی تخصصی بازار، از سیاستگذاری کلان تا جزئیات تابلوهای بورس
در ادامه این رویداد، حضور نماینده محترم وزارت کشور و توانیر و سخنرانی ایشان، بر اهمیت استراتژیک تعامل دولت و بخش خصوصی در رفع چالشهای تأمین انرژی صحه گذاشت. سپس در بخش پنلهای آموزشی، دکتر احمدی حدید با کالبدشکافی دقیق فضای معاملاتی بازار، به تشریح جامع انواع برق قابل معامله پرداخت. وی جزئیات حضور عرضهکنندگان و خریداران در تابلوی اول، دوم، تابلوی سبز و تابلوی آزاد را تبیین کرد و نقش قراردادهای دوجانبه و گواهیهای ظرفیت را به عنوان ابزارهای کلیدی برای پوشش ریسک صنایع در هنگام خرید برق از بورس انرژی معرفی نمود.
در ادامه مباحث کاربردی، سرکار خانم مهندس وثوقیفر با تمرکز بر راهکارهای بهینهسازی، شیوههای عملیاتی اخذ گواهی صرفهجویی برق و طرحهای مرتبط با آن را برای شرکتکنندگان تشریح کرد تا صنایع بتوانند از این ظرفیت نوپا برای مدیریت اقتصادی مصرف خود بهرهمند شوند. همچنین، دکتر فاتح در بخش جمعبندی انواع برق قابل معامله، با تحلیلی دقیق بر مزیت حیاتی «قطعنشوندگی» در ایام پیک بار و بررسی محدودههای قیمتی، تأثیر مستقیم و غیرمستقیم هر یک از این قراردادها را بر محاسبات نهایی قبض برق صنایع واکاوی کرد که این بخش به دلیل اهمیت مالی آن، با استقبال و مشارکت فعال مدیران در بخش پرسش و پاسخ همراه شد.
رونمایی از قابلیتهای برقآپ پلاس؛ تحول در خردهفروشی و تأمین پایدار
در ادامه این رویداد، مهندس فروتن، مدیر سامانه برقآپ پلاس، با مروری بر تاریخچه و سیر تکامل بازار خردهفروشی برق در ایران، به تبیین جایگاه این پلتفرم نوین پرداخت. وی با اشاره به پیشینه این صنعت یادآور شد که در سال ۱۳۹۰، شرکت انرژی پاک پویش پرشین به عنوان نخستین خردهفروش برق پا به عرصه گذاشت. نقطه عطف این مسیر در سال ۱۳۹۴ و با مصوبه هیئت وزیران مبنی بر لزوم تأمین برق مشترکین بالای ۵ مگاوات از روشهای جایگزین رقم خورد؛ مصوبهای که شتاب توسعه این صنعت را دوچندان کرد.
مهندس فروتن در تشریح این روند تکاملی افزود: «از سال ۱۳۹۵، مشترکان صنعتی تأمین انرژی خود را از طریق بورس انرژی، قراردادهای دوجانبه و شرکتهای خردهفروش آغاز کردند. با اجباری شدن قانون تأمین برق مشترکین بالای ۵ مگاوات در سال ۱۴۰۰ و سپس گسترش این الزام برای مشترکین بالای یک مگاوات در سال ۱۴۰۲، پلتفرم برقآپ دقیقاً در همین برهه حساس، برای پاسخگویی به نیاز فزاینده بازار و تسهیل این گذار آغاز به کار کرد.»
مدیر بخش برقآپ پلاس در معرفی این سامانه تأکید کرد که هدف غایی این مجموعه، فراهم کردن دسترسی مشترکان به برقی پایدار، کاملاً شفاف و با قیمتی رقابتی است. برقآپ پلاس به عنوان یک سامانه آنلاین و پیشرفته برای مشترکینی با مصرف بالای ۳۰ کیلووات طراحی شده است. یکی از مهمترین مزیتهای رقابتی این سامانه، برخورداری از پشتوانه عظیم ۶۰۰۰ مگاوات ظرفیت نیروگاهی است که آن را در جایگاه بالاترین ظرفیت خردهفروشی برق در ایران قرار میدهد. خدمات کلیدی برقآپ پلاس شامل کاهش چشمگیر هزینههای انرژی، تضمین تأمین برق پایدار و امکان خرید گواهی ظرفیت برای مشترکین بالای ۵ مگاوات به صورت نقد و اقساط است.
چشمانداز مدیرفناوری سامانههای برقآپ
بخش ویژهای از همایش به سخنرانی مهندس ایمان قهاری، ایدهپرداز و مدیر فناوری مجموعه برقآپ اختصاص یافت. وی با اشاره به ریشههای شکلگیری این مجموعه و تجربیات ارزشمند گذشته گفت: «هسته اولیه فعالیت ما با تأسیس اولین شرکت خردهفروشی برق کشور با نام "انرژی پاک پویش پرشین" در سال 1390 در بندر امیرآباد مازندران شکل گرفت؛ جایی که موفق شدیم اولین قرارداد دوجانبه برق ایران را با ظرفیت ۶۰۰ کیلووات با موفقیت عملیاتی کنیم.»
مهندس قهاری در ادامه، ضمن تشریح چشمانداز توسعهای مجموعه، از پلتفرم برقآپ پرو رونمایی کرد. این سامانه آنلاین بهطور ویژه برای تولیدکنندگان برق و نیروگاههای مقیاسکوچک (زیر یک مگاوات) طراحی شده است. مکانیزم عملکرد برقآپ پرو بر پایه تجمیع ظرفیت این نیروگاههای کوچک و عرضه قدرتمند آنها در بازار استوار است که از دو مسیر «فروش به مشترکین مشمول ماده ۱۶» و «عرضه مستقیم در بورس انرژی» انجام میپذیرد.
وی با تأکید بر شفافیت مالی این پلتفرم افزود: «تمامی اسناد و مدارک فروش به صورت شفاف در پنل کاربری تولیدکننده قابل مشاهده است و درآمدهای حاصله مستقیماً به کیف پول دیجیتال آنها واریز میشود که در هر لحظه قابلیت برداشت دارد. مهمترین مزیت برقآپ پرو این است که کف قیمت برق فروخته شده از طریق این سامانه، بالاتر از نرخ خرید تضمینی ساتبا است.» استقبال از این طرح به حدی بوده که تاکنون ۱۵ نیروگاه تولید همزمان برق و حرارت (CHP) و فعال در حوزه فروش برق آزاد، درخواست رسمی همکاری خود را ثبت کردهاند. مزیت بنیادین برقآپ پرو، تجمیع ظرفیت نیروگاههای کوچک و شبکهسازی آنها برای کسب قدرت چانهزنی بالا در بازار رقابتی برق است.
ایشان در پایان سخنان خود، اشاره کوتاهی نیز به راهاندازی برقآپ مارکت داشت؛ پلتفرمی جامع و رایگان که به عنوان حلقه واسط میان تأمینکنندگان قطعات نیروگاهی، ارائهدهندگان خدمات احداث و مشتریان عمل میکند تا ذینفعان بتوانند در یک بستر تخصصی، نیازهای تجهیزاتی و خدماتی خود را به سرعت و بدون واسطه برطرف سازند.
پنل اختتامیه و نگاهی به آینده تجارت برق
در بخشهای پایانی همایش، نشستی تخصصی با محوریت «آینده تجارت برق» و تبیین دقیق بند ب ماده ۴۳ برنامه پنجساله هفتم توسعه با حضور اساتیدی چون دکتر فاتح، دکتر احمدی حدید، دکتر صارم (با ارائه مباحث کارور برق) و مهندس وثوقیفر و مهندس فرشید فروتن برگزار شد که به تبادل نظر و پرسش و پاسخ با حضار اختصاص یافت.
برگزاری موفق این دوره از همایش برقآپ، گامی عملی در جهت تقویت بازار رقابتی و حرکت به سوی مدلهای پایدار تأمین انرژی بود. پیام نهایی این رویداد برای فعالان صنعتی روشن است: گذار از روشهای سنتی تأمین انرژی به سمت استفاده هوشمندانه از ابزارهای بازار سرمایه و اکوسیستمهای نوینی نظیر پلتفرمهای سهگانه برقآپ، تنها راه تضمین بقا و رشد در آینده اقتصاد انرژی ایران است.