واردات خودرو افزایش یافت؛ رشد ۱۸ درصدی ترخیص در ۱۰ ماهه و تداوم ابهامهای تعرفهای
آمارهای رسمی منتشرشده از سوی گمرک ایران از افزایش واردات خودرو در سال جاری حکایت دارد. بر اساس اعلام این نهاد به خبرگزاری ایسنا، در ۱۰ ماهه امسال ۵۰ هزار و ۲۶۲ دستگاه خودروی سواری به کشور وارد شده که ارزش آن به یک میلیارد و ۱۴۰ میلیون دلار میرسد.
این ارقام نشان میدهد واردات خودرو از نظر تعداد نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱۸ درصد و از نظر ارزشی ۲۵ درصد رشد داشته است؛ رشدی که پس از سالها محدودیت در واردات، از تغییر نسبی جهتگیری سیاستگذار در این حوزه خبر میدهد.
طبق دادههای گمرک، در ۱۰ ماهه سال گذشته ۴۱ هزار و ۲۹۷ دستگاه خودرو به ارزش ۷۷۷ میلیون دلار از گمرکات کشور ترخیص شده بود. مقایسه این آمار با عملکرد سال جاری نشان میدهد علاوه بر افزایش تعداد خودروهای وارداتی، میانگین ارزش دلاری هر خودرو نیز افزایش یافته که میتواند به تغییر ترکیب خودروهای وارداتی یا رشد قیمت جهانی و هزینههای جانبی واردات مرتبط باشد.
با این حال، این رشد هنوز فاصله معناداری با نیاز واقعی بازار خودرو در کشور دارد و کارشناسان معتقدند حجم واردات فعلی پاسخگوی تقاضای انباشتهشده نیست.
در کنار انتشار این آمار، تحولات بودجهای نیز بر چشمانداز واردات خودرو سایه انداخته است. نمایندگان مجلس در جریان بررسی لایحه بودجه سال آینده، حقوق گمرکی خودرو را چهار درصد تعیین کرده و تخفیف ۲۰ درصدی برای تبدیل پلاک خودروهای مناطق آزاد به پلاک ملی در نظر گرفتهاند. هرچند این مصوبه میتواند از منظر هزینههای واردات جذاب تلقی شود، اما تردیدهایی درباره نحوه اجرا و پایداری آن در میان فعالان بازار وجود دارد.
بیپاسخ ماندن بخشی از تقاضا
همزمان، فرایند عرضه خودروهای وارداتی نیز ادامه دارد. دور جدید ثبتنام در سامانه جامع عرضه خودروهای وارداتی آغاز شده و متقاضیان امکان انتخاب چند مدل خودرو را با وکالتی کردن حساب بانکی خود پیدا کردهاند. هرچند این طرحها بهعنوان مسیر رسمی عرضه خودروهای وارداتی معرفی میشوند، اما محدود بودن تعداد خودروهای عرضهشده باعث شده همچنان بخش بزرگی از تقاضا بدون پاسخ بماند.
از سوی دیگر، بحث تعرفه واردات خودرو به یکی از محورهای اصلی اختلافنظر در بازار تبدیل شده است. مهدی دادفر، دبیر انجمن واردکنندگان خودرو، به تازگی با اشاره به مطرح شدن تعرفه چهار درصدی برای سال آینده، این تصمیم را از منظر مصرفکنندگان جذاب اما از نظر اجرایی بعید دانسته و تعرفه ۱۰ درصدی را منطقیتر ارزیابی کرده است. به گفته او، افزایش نرخ پایه ارزی و شرایط اقتصادی کشور میتواند هرگونه تغییر ناگهانی در تعرفهها را با چالش مواجه کند.
در مجموع، آمارهای گمرک از افزایش محسوس واردات خودرو در سال جاری حکایت دارد، اما مجموعه تصمیمات بودجهای، سیاستهای تعرفهای و سازوکارهای عرضه نشان میدهد بازار خودرو همچنان در وضعیت گذار قرار دارد.
اگرچه رشد ۱۸ درصدی واردات میتواند نشانهای مثبت تلقی شود، اما فعالان بازار معتقدند تداوم این روند و اثرگذاری واقعی آن بر قیمتها و رقابت، به ثبات سیاستها و اجرای کامل مصوبات وابسته است.