دایناسورها شاید بسیار قدیمی‌تر از شواهد فسیلی موجود باشند

شواهد جدید نشان می‌دهد دایناسورها شاید خیلی زودتر از تصور دانشمندان روی زمین ظاهر شده باشند. پژوهشگران می‌گویند تنوع زیاد دایناسورهای اولیه نشان می‌دهد این جانوران باید در دوره‌ای قدیمی‌تر تکامل یافته باشند که هنوز فسیل واضحی از آن پیدا نشده است.

دانشمندان در پژوهشی تازه تخمین زده‌اند که دایناسورها احتمالا بین ۲۵۰ تا ۲۴۰ میلیون سال پیش پدید آمده‌اند، در حالی که قدیمی‌ترین فسیل‌های قطعی آن‌ها حدود ۲۳۰ تا ۲۳۳ میلیون سال قدمت دارند. به بیان دیگر، ممکن است دایناسورها میلیون‌ها سال پیش از ثبت‌شدن در سوابق فسیلی روی زمین زندگی می‌کرده‌اند.

تعیین زمان دقیق پیدایش دایناسورها آسان نیست، زیرا تکامل به‌تدریج رخ می‌دهد و دانشمندان اغلب فقط چند استخوان پراکنده در اختیار دارند. بااین‌حال، نکته مهم این است که قدیمی‌ترین فسیل‌های شناخته‌شده به شاخه‌های مختلف دایناسورها تعلق دارند. این موضوع نشان می‌دهد نیای مشترک آن‌ها باید بسیار قدیمی‌تر بوده باشد.

چیس براونستین از دانشگاه ییل و کریستوفر گریفین از دانشگاه پرینستون با استفاده از روش‌های آماری و مقایسه ویژگی‌های فسیل‌ها به این نتیجه رسیدند که نخستین دایناسورها احتمالا بسیار زودتر از شواهد فسیلی کنونی ظاهر شدند. البته پژوهشگران تأکید می‌کنند هنوز هیچ فسیل قطعی از دایناسورها در آن دوره پیدا نشده و این نتیجه بر پایه مدل‌های تکاملی و آماری به دست آمده است.

به گزارش آی‌اف‌ال ساینس، پژوهشگران چهار شاخه اصلی دایناسورها را بررسی کردند: خزنده‌پایان یا سوروپودها که بعدها شامل غول‌های گردن‌دراز شدند، تروپودها که شکارچیان گوشت‌خوار ازجمله تیرانوسوروس را دربر می‌گرفتند، اورنیتیسکین‌ها که بیشتر گیاه‌خوار بودند و هرراسور که از ابتدایی‌ترین دایناسورهای شناخته‌شده به‌شمار می‌روند. پژوهشگران همچنین گروه بحث‌برانگیزی به نام سیلسورها را نیز بررسی کردند؛ گروهی از خزندگان باستانی که برخی دانشمندان آن‌ها را خویشاوند نزدیک دایناسورها و برخی دیگر دایناسورهای اولیه می‌دانند.

نتایج مدل‌های مختلف هم‌خوان بود و نشان داد دایناسورها در آغاز ژوراسیک به‌سرعت به شاخه‌های گوناگون تقسیم شدند؛ الگویی که با واگرایش تکاملی، یعنی گسترش سریع گونه‌ها از یک نیای مشترک سازگار است. همین موضوع تأکید می‌کند که بررسی فقط یک گروه از دایناسورها می‌تواند تصویر ناقصی از روند تکامل بدهد و باید داده‌های همه گروه‌ها با هم ترکیب شود.

گرچه، هنوز یک پرسش مهم باقی است: اگر دایناسورها ۱۰ میلیون سال زودتر ظاهر شده‌اند، چرا فسیل واضحی از آن‌ها نداریم؟ پژوهشگران پاسخ می‌دهند که فسیل‌شدن بسیار نادر است و احتمالاً دایناسورهای اولیه در محیط‌هایی زندگی می‌کردند که شرایط مناسبی برای حفظ استخوان‌ها نداشته‌اند.

در کنار این‌ها، برخی ردپاهای حدود ۲۵۰ میلیون ساله نیز کشف شده که ممکن است متعلق به دایناسورها یا خویشاوندان نزدیک آن‌ها باشد و می‌تواند یکی از قدیمی‌ترین نشانه‌های حضورشان روی زمین باشد.

با وجود این شواهد، هنوز مشخص نیست چه عاملی باعث پیدایش دایناسورها و سپس تنوع سریع آن‌ها شد و پژوهشگران می‌گویند برای توضیح این مسئله احتمالاً باید در نظریه‌های قبلی بازنگری شود.

پژوهش در ژورنال Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences منتشر شده است.