پرندگان شهری از زنان بیشتر میترسند و دانشمندان هنوز نمیدانند چرا
پژوهشی تازه که روی پرندگان شهری در چندین کشور اروپایی انجام شده نشان میدهد بسیاری از گونههای پرندگان در شهرها رفتاری غیرمنتظره دارند: آنها در مواجهه با انسانها، از زنان زودتر و با فاصله بیشتری فرار میکنند، در حالی که مردان میتوانند کمی نزدیکتر به آنها شوند. این یافته در بررسی ۳۷ گونه مختلف پرنده شهری به دست آمده و پژوهشگران هنوز دلیل دقیق آن را نمیدانند.
به گزارش لایوساینس، بررسی در شهرهای چند کشور اروپایی از جمله جمهوری چک، فرانسه، آلمان، لهستان و اسپانیا انجام شده و گونههایی مانند کبوتر جنگلی (Columba palumbus)، کلاغ لاشهخوار (Corvus corone)، کلاغ ابلق (Corvus cornix)، گنجشک خانگی (Passer domesticus)، زاغی اوراسیایی (Pica pica) و توکای سیاه (Turdus merula) را شامل شده است. این پرندگان از نظر رفتار فرار در مواجهه با انسانها متفاوت هستند؛ برخی مانند کبوترها معمولاً دیرتر فرار میکنند، در حالی که برخی دیگر مانند زاغیها بهسرعت فاصله میگیرند.
پژوهشگران برای اندازهگیری میزان ترس پرندگان از انسان از شاخصی به نام «فاصله آغاز پرواز» استفاده کردند. این معیار نشان میدهد یک پرنده پیش از آنکه به پرواز درآید و فرار کند، تا چه فاصلهای اجازهی نزدیکشدن انسان را میدهد.
در آزمایش، مرد و زنی که از نظر قد و نوع پوشش مشابه بودند، بهصورت مستقیم و با نگاه ثابت به سمت پرنده در فضای سبز شهری حرکت میکردند. سپس فاصلهای که پرنده در آن لحظه فرار میکرد ثبت میشد. در مجموع ۲۷۰۱ مشاهده بین آوریل تا ژوئیه ۲۰۲۳ جمعآوری شد. همچنین هشت پرندهشناس حرفهای (چهار مرد و چهار زن) در پروژه شرکت داشتند تا از تأثیر فردی خاص بر نتایج جلوگیری شود.
مردان بهطور میانگین میتوانستند پیش از آنکه پرندگان پرواز کنند، حدود یک متر به آنها نزدیک شوند
نتیجه قابل توجه این بود که مردان بهطور میانگین میتوانستند پیش از آنکه پرندگان پرواز کنند، حدود یک متر به آنها نزدیک شوند، در حالی که زنان در فاصله دورتری باعث فرار آنها میشدند. این الگو در تمام گونههای بررسیشده مشاهده شد و حتی در شرایطی که عوامل ظاهری مانند لباس، قد یا شیوه نزدیکشدن کنترل شده بودند، همچنان پایدار باقی ماند.
مشاهدات حاصل از آزمایش نشان میدهد پرندگان شهری احتمالاً قادرند جنسیت انسان را تشخیص دهند، هرچند سازوکار آن هنوز مشخص نیست. پژوهشگران احتمال دادهاند که پرندگان ممکن است از نشانههای بویایی مانند فرومونها یا ویژگیهای ظاهری و رفتاری مانند فرم بدن یا نحوه راهرفتن برای تشخیص جنسیت استفاده کنند.
نتایج مشابهی در پژوهشهای دیگر روی حیوانات هم دیده شده است. برای نمونه، در برخی مطالعات روی موشهای آزمایشگاهی مشخص شده این حیوانات وقتی توسط پژوهشگران مرد مورد دستکاری قرار میگیرند، نسبت به زمانی که پژوهشگران زن با آنها کار میکنند، استرس بیشتری نشان میدهند. این یافتهها نشان میدهد که توانایی تشخیص جنسیت انسان ممکن است در میان برخی جانوران رایجتر از چیزی باشد که قبلاً تصور میشد.
بااینحال، پژوهشگران تأکید میکنند که دلیل ترس پرندگان از زنان هنوز کاملاً ناشناخته است. یکی از فرضیههای مطرحشده این است که احتمال دارد پرندگان از طریق تجربههای گذشته خود با انسانها، الگوهایی از خطر یا تهدید را یاد گرفته باشند. اما برخی کارشناسان معتقدند این توضیح کافی نیست، زیرا انتظار میرود پرندگان در محیطهای شهری با هر دو جنس انسان تجربههای متنوعی داشته باشند.
پژوهشگران معتقدند پرندگان احتمالاً قادر به تشخیص جنسیت انسان هستند، اما هنوز مشخص نیست از چه نشانهای برای این کار استفاده میکنند
کارشناسان مستقل یافتهها را جالب اما اولیه میدانند. جان مارزلَف، استاد بازنشسته بومشناسی در دانشگاه واشنگتن گفته است: «تا زمانی که دلیل قانعکنندهای برای چنین تفاوتی نداشته باشیم، باید با احتیاط برخورد کنیم. اما شکی نیست که پرندگان به انسانها توجه زیادی دارند و به آنها واکنش نشان میدهند. باید بیشتر تحقیق کنیم تا بفهمیم چرا این الگو اینقدر پایدار است.»
در مقاله همچنین به فرضیههای دیگر نیز اشاره شده است. برای مثال، ترکیبات بوی بدن انسان ممکن است نقش داشته باشد، از جمله تفاوتهای احتمالی در بوهای شیمیایی بدن زنان و مردان. همچنین بررسیهایی پیشنهاد شده که در آینده اثرات دورههای فیزیولوژیک مانند قاعدگی در زنان نیز در نظر گرفته شود، زیرا در این شرایط برخی ترکیبات بوی بدن تغییر میکنند.
در نهایت، پژوهشگران تأکید کردهاند که یافتهها هنوز مقدماتی هستند و برای رسیدن به نتیجه قطعی باید مطالعات بیشتری انجام شود.