کشف دیرهنگام گیاهی گوشتخوار در فیلیپین که با کمتر از ۵۰ نمونه در لبه انقراض است
دانشمندان بهتازگی در اعماق طبیعت جزیرهی پالاوان فیلیپین، گونهی جدیدی از گیاهان گوشتخوار پارچمانند را کشف کردهاند که در یک قدمی نابودی قرار دارد. این گیاه که بهدلیل ویژگیهای ظاهری منحصربهفردش «دهانبزرگ» نامیده میشود، هنوز از راه نرسیده، نامش در فهرست گونههای در معرض خطر انقراض قرار گرفته است؛ چرا که طبق برآورد پژوهشگران، کمتر از ۵۰ عدد از این گیاه در کل سیاره زمین باقی مانده است.
بهگزارش آیافالساینس، گونه جدید با نام رسمی نپنتیس مگاستوما (Nepenthes megastoma) معرفی شده و عضوی از خانوادهی مشهور گیاهان پارچمانند نپنتیس است. این شکارچیان طبیعت از کیسههای زنگولهایشکل خود برای به دام انداختن حشرات استفاده میکنند. حشرات پس از سقوط به درون این پارچها، توسط آنزیمهای گیاه بهصورت شیمیایی تجزیه شده و به یک «اسموتی حشره» سرشار از پروتئین تبدیل میشوند تا نیازهای غذایی گیاه را تأمین کنند.
با وجود سیستم تغذیهی هوشمندانه، نپنتیس مگاستوما با وضعیتی بحرانی دستوپنج نرم میکند. مقصر اصلی این وضعیت نیز طبق معمول، فعالیتهای مخرب انسانی است. جان چارلز آلتومونته، پژوهشگر مطالعه، میگوید: «بسیار شگفتانگیز است که این گیاهان توانستهاند برای بقا در چنین شرایط سخت و دسترسناپذیر صخرهای تکامل یابند؛ اما با وجود تمام این سرسختیها، تداوم حیات آنها توسط انسانها تهدید میشود. تهدیدها شامل نابودی زیستگاه و شکار غیرقانونی بهصورت مستقیم و تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیتهای انسانی بهصورت غیرمستقیم است.»
از منظر زیستشناسی، گیاهان گوشتخوار در واقع بازماندگان باهوش محیطهای فقیر هستند. وقتی خاک منطقه مواد مغذی کافی نداشته باشد، گیاه با تکاملیافتن به موجود حشرهخوار، کمبود مواد معدنی خود را از طریق شکار موجودات متحرکی جبران میکند که در مناطق غنیتر تغذیه کردهاند و حالا به منبعی متحرک از انرژی تبدیل شدهاند.
- کشف گیاه گوشتخواری که قاتلی پارهوقت است19 مرداد 00مطالعه '5
نپنتیس مگاستوما متخصصی تمامعیار برای زندگی در دیوارههای عمودی و تند صخرههاست. این گیاه به مکانیسمهای پیشرفتهای برای گردهافشانی در ارتفاع، جمعآوری آب باران و حتی تغییرات فیزیولوژیک فصلی برای حفظ رطوبت مجهز شده است. بااینحال، حتی زره تکاملی هم در برابر تخریب زیستگاه و پدیدههای جوی غیرمعمول که حاصل تغییرات اقلیمی است، چندان کارآمد نیست.
نکتهی تکاندهنده اینجاست که خطر فقط محدود به طبیعت نیست؛ شکار غیرقانونی که اغلب برای حیوانات شنیده بودیم، حالا دامنگیر این گیاه کمیاب شده است. گزارشها حاکی از آن است که نمونههایی از این گونهی نادر در بازارهای مترو مانیل به فروش رسیدهاند. حتی زندگی در لبهی پرتگاههای دورافتاده هم نمیتواند این گیاه را از دستدرازی سودجویان مصون بدارد.
آمارهای فعلی نگرانکننده است: تنها حدود ۱۹ تودهی بالغ و ۱۲ گیاه جوان در دل طبیعت شناسایی شدهاند. در چنین شرایط شکنندهای، وقوع طوفان شدید، دورهای از خشکسالی یا تنها چند مورد شکار غیرقانونی دیگر میتواند به معنای حذف همیشگی این گونه از تاریخ حیات باشد.
جزئیات کامل کشف در مجله علمی Phytotaxa منتشر شده است.