مرگ Jawbone، نمونه‌ای از انحلال بر اثر سرمایه بیش از حد در سیلیکون ولی

شرکت جابُن چندی پیش به فعالیت خود خاتمه داد. اما علت انحلال این شرکت شاید کمی غیر عادی باشد که در ادامه به آن می‌پردازیم. 

شرکت جابن (Jawbone) به‌اندازه‌ای پول داشت که بتواند به رقابت با فیت‌بیت و دیگر سازندگان دستبندهای سلامتی در بازار گجت‌های پوشیدنی بپردازد. اما این پول زیاد شاید بزرگ‌ترین مشکل آن بوده باشد.

در سال ۲۰۱۴، پنج شرکت مستقل صدها میلیون دلار در جابن سرمایه‌گذاری کردند و ارزش آن را به ۳.۲ میلیارد دلار رساندند. 

در نهایت، این پول‌ نتوانست این شرکت سان‌فرانسیسکویی جابن را نجات دهد و پس از آنکه محصولاتش موفقیتی در بازار نداشتند، در ماه ژوئن فرآیند انحلال خود را آغاز کرد. بر اساس گزارش موسسه تحقیقاتی CB Insights، شکست جابن دومین شکست بزرگ در دنیای سرمایه‌گذاری ریسکی است.

افول جابن پس از آنکه ۹۰۰ میلیون دلار سرمایه جذب کرد، مثال چشمگیری از سیل پول‌هایی است که به سیلیکون ولی وارد و به شرکت‌هایی تزریق می‌شود که هیچ آینده‌ای ندارند. جالب اینجا است که اگر جابن سرمایه‌ی خیلی زیادی جذب نکرده بود، می‌توانست هدف خوبی برای خرید باشد. سرامانا میترا، کارآفرین و مشاور تکنولوژی و بنیان‌گذار و مدیرعامل استارتاپ One Million by One Million، می‌گوید:

اصولا سرمایه‌گذاران به شرکت‌ها به‌طور اجباری سرمایه تزریق می‌کنند. من پیش‌بینی می‌کنم مرگ‌های بیشتری ناشی از جذب بیش از حد سرمایه اتفاق بیفتد.

مورد جابن نشان از ریسک‌هایی دارد که سرمایه‌گذاران غیر سنتی استارتاپ‌ها در سرمایه‌گذاری در سیلیکون ولی با آن مواجه هستند. سازمان سرمایه‌گذاری کویت، سال گذشته و هنگامی که حتی سرمایه‌گذاران اولیه امیدی به آینده جابن نداشتند، ۱۶۵ میلیون دلار سرمایه‌گذاری در جابن انجام داد.

این دسته از شرکت‌ها که صدها میلیارد دلار سرمایه را مدیریت می‌کنند، سال گذشته ۱۲.۷ میلیارد دلار در شرکت‌های تکنولوژی خصوصی سرمایه‌گذاری کردند که نسبت به سرمایه‌گذاری ۲.۲ میلیارد دلاری در سال ۲۰۱۵، افزایش چشمگیری نشان می‌دهد.

جابون

شکست استارتاپ‌ها با ارزش بالای یک میلیارد دلار معمول نیست

شکست استارتاپ‌ها چندان غیر معمول نیست؛ اما شکست یک استارتاپ با صدها میلیون دلار سرمایه و ارزش بالای یک میلیارد دلار بسیار نادر است. از نظر میزان ورشکستگی، جابن تنها از شرکت سولیندرا که در زمینه پنل‌های خورشیدی فعالیت می‌کرد و در سال ۲۰۱۱ ورشکست شد،‌ ارزش کمتری در زمان ورشکستگی دارد.

از دیگر شکست‌های اخیر می‌توان به فروشگاه اینترنتی ماشین دست دوم بیپی اشاره کرد که در سال ۲۰۱۶ و پس از  جذب ۱۵۰ میلیون دلار سرمایه‌گذاری، ورشکست شد.

برخی از سرمایه‌گذاران معتقدند که شکست‌هایی همچون جابن، در کوتاه‌مدت تأثیری بر سرمایه‌گذاری در استارتاپ‌ها نخواهد داشت. سرمایه‌گذاران در سال گذشته ۴۱ میلیارد دلار سرمایه جذب کردند که در نوع خود یک رکورد محسوب می‌شود. ریچ پانگ از شرکت سرمایه‌گذاری اِکسَل می‌گوید:

هر کسی می‌خواهد در دنیای تکنولوژی سهمی داشته باشد. بنابراین شکست‌های بزرگ اجتناب‌ناپذیر خواهد بود.

برخی دیگر معتقدند که وضعیت جابن باعث خواهد شد سرمایه‌گذاران دقت بیشتری در سرمایه‌گذاری کلان در شرکت‌هایی با آینده‌ی نامعلوم داشته باشند.

از زمان کاهش ارزش جابن در سال گذشته، ارزش برخی از استارتاپ‌ها، شامل استارتاپ منابع انسانی ذنِفیتز، استارتاپ غذای هلوفِرِش و سرویس تاکسی اینترنتی اُلا، به دلیل عملکرد ضعیف و از بین رفتن اشتیاق سرمایه‌گذاران، کاهش یافته که این نیز خود منجر به افزایش احتیاط و دوراندیشی سرمایه‌گذاران شده است.

گرچه تعداد معاملات سرمایه‌گذاری در استارتاپ‌ها در هر فصل نسبت به سال ۲۰۱۵ کاهش نشان می‌‌دهد، اما سرمایه‌گذاران که پول فراوانی دارند، از سرمایه‌گذاری‌های کلان در استارتاپ‌هایی که فکر می‌کنند آینده خوبی دارند، ابایی ندارند. به‌عنوان مثال، استارتاپ تاکسی اینترنتی لیفت در ماه آوریل توانست ۶۰۰ میلیون دلار سرمایه‌گذاری جذب کند.

جابون

جابن در سال ۱۹۹۹ و با نام «AliphCom» فعالیت خود را آغاز کرد. این شرکت در طول حیات خود، چندین رده محصول مانند هدست‌ و اسپیکر بلوتوث تولید کرد و در نهایت در سال ۲۰۱۱ به تولید گجت‌های پوشیدنی شیک روی آورد. در این راه، جابن حدود ۱.۴ میلیارد دلار سرمایه مصرف کرد که بیشتر آن را شرکت بلک‌راک تأمین کرده بود. اما این کمپانی نتوانست تأثیر چندانی در بازار گجت‌های پوشیدنی داشته باشد و سهم بازار آن کمتر از ۵ درصد بود و شرکت‌هایی همچون فیت‌بیت و سامسونگ عملکرد بسیاری بهتری از جابن نشان دادند.

با این حال، جابن توانست در سپتامبر ۲۰۱۴ با جذب ۱۴۷ میلیون دلار سرمایه، ارزش خود را به ۳.۲ میلیارد دلار برساند. در نوامبر ۲۰۱۵، جابن مجبور شد به دلیل مشکلات مالی ۱۵ درصد از نیروی کار خود را تعدیل کند. در دسامبر ۲۰۱۵، بلک‌راک حدود ۶۹ درصد از ارزش سهام جابن را کاهش داد. سپس در سال ۲۰۱۶، سازمان سرمایه‌گذاری کویت برای اولین بار مبلغ ۱۶۵ میلیون دلار در جابن سرمایه‌گذاری کرد و به این ترتیب ارزش جابن به ۱.۵ میلیارد دلار کاهش یافت.

میزان سرمایه جذب‌شده در یک استارتاپ نشانی از موفقیت آن نیست

مؤسسات مالی مستقل در خاورمیانه و آسیا در چند سال گذشته، سرمایه‌گذاری بیشتری در استارتاپ‌ها داشته‌اند. به‌عنوان مثال، صندوق سرمایهگذاریعمومی عربستان سعودی و سازمان سرمایهگذاری قطر سهام زیادی در اوبر دارند. از آنجایی که این شرکت‌ها و صندوق‌ها سرمایه بیشتری نسبت به سرمایه‌گذاران ریسکی دارند و تجربه آن‌ها نیز کمتر است، معمولا یا در سرمایه‌گذاری شراکت می‌کنند یا روی شرکت‌های پرریسک سرمایه‌گذاری می‌کنند. این‌گونه سرمایه‌گذاری‌ها باعث به وجود آمدن ارزش‌گذاری بیش از حد می‌شود که با درآمد شرکت همخوانی ندارد.

این‌گونه سرمایه‌گذاری باعث می‌شود سیگنال غلطی به دیگر سرمایه‌گذاران ارسال شود؛ چون برای آن‌ها، میزان سرمایه جذب‌شده توسط یک شرکت، نشانی از میزان موفقیت آن شرکت است؛ درحالی‌که این‌گونه نیست.

جابن در سال ۲۰۱۶ تصمیم به واگذاری داشت؛ اما خریداری پیدا نکرد. فروشندگانی که محصولات جابن را می‌فروختند، این شرکت را تحت تعقیب قرار داده‌اند و ادعا می‌کنند که صدها هزار دلار از جابن طلب دارند.

منبع reuters

مقاله های مرتبط

  دیدگاه
کاراکتر باقی مانده